"Đề xuất" hòa bình Mỹ: Nga mở lối, Ukraine bế tắc?

Triển vọng ngừng bắn trong cuộc xung đột Ukraine giảm dần khi Mỹ chỉ trích Ukraine từ chối đề xuất hòa bình, yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ cho Nga. Kiev bác bỏ điều kiện công nhận Crimea thuộc Nga, trong khi Mỹ mất kiên nhẫn và có thể cắt đứt hỗ trợ nếu không đạt được tiến triển.

Đề xuất hòa bình do Washington khởi xướng đã vấp phải "vòng xoáy" phản ứng trái chiều từ Kiev và Moscow, phơi bày sự chia rẽ sâu sắc trong bối cảnh Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Trump đang cho thấy sự "cạn kiệt" kiên nhẫn trong nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine.

Sau màn "khẩu chiến" gay gắt giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky về đề xuất ngừng bắn mà Kiev phải nhượng bộ lãnh thổ cho Moscow, triển vọng hòa bình Ukraine trở nên mờ mịt. "Cơn thịnh nộ" của ông Trump bùng phát sau thất bại của cuộc đàm phán dự kiến ở London, với những lời chỉ trích công khai về "tuyên bố kích động" của ông Zelensky, làm sâu sắc thêm rạn nứt trong quan hệ Mỹ - Ukraine.

Trong khi đặc phái viên Mỹ Steven Witkoff có cuộc gặp cấp cao lần thứ tư với Tổng thống Nga Vladimir Putin, cho thấy sự nghiêng về phía Moscow, giới quan sát ngạc nhiên trước sự suy yếu nhanh chóng trong quan hệ Mỹ - Ukraine, dù trước đó Washington tuyên bố quan tâm hơn đến lo ngại của Kiev. Kế hoạch ngừng bắn của Mỹ, dù chưa chính thức công bố, hé lộ việc Washington sẵn sàng công nhận Crimea thuộc Nga và Ukraine phải chấp nhận mất thêm 4 khu vực khác để đổi lấy lệnh ngừng bắn, dỡ bỏ trừng phạt Nga, và Ukraine không gia nhập NATO.

Mỹ biện minh rằng kế hoạch này mang lại lợi thế cho Ukraine, bao gồm quyền tiếp cận sông Dnieper, tự do gia nhập EU và củng cố quân đội, cùng cam kết vận hành nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia và thỏa thuận khai thác tài nguyên. Tuy nhiên, cuộc họp ký kết dự kiến ở London đã bị hủy bỏ, cho thấy sự từ chối ngầm của Ukraine.

Tổng thống Zelensky bác bỏ đề xuất của Mỹ, khẳng định không thể nhượng bộ lãnh thổ, một lập trường được châu Âu ủng hộ. Điều khiến Ukraine khó chấp nhận nhất là việc Mỹ từ chối đảm bảo an ninh và liên tục đổ lỗi cho Kiev về xung đột. Nhà Trắng cảnh báo sẽ từ bỏ nỗ lực hòa đàm nếu đề xuất không được chấp nhận, cho thấy sự "cạn kiệt" kiên nhẫn của ông Trump.

Ngược lại, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Moscow và Washington đang "đi đúng hướng" để đạt thỏa thuận, nhấn mạnh sự cần thiết công nhận thực tế lãnh thổ và giải quyết các mối lo ngại an ninh của Nga. Ông Lavrov coi ông Trump là nhà lãnh đạo duy nhất nhận ra "nguyên nhân gốc rễ" của cuộc xung đột.

Với việc Mỹ "mất kiên nhẫn" và Nga cho thấy sự hợp tác, Ukraine đang đứng trước nguy cơ bị bỏ rơi và phải chuẩn bị cho "kịch bản xấu nhất".