Đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% để ứng phó nguy cơ thiếu nguồn cung

Trước nguy cơ nguồn cung xăng dầu toàn cầu bị gián đoạn do căng thẳng tại Trung Đông, Bộ Tài chính Việt Nam đang đề xuất giảm thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) xuống 0% đối với nhiều mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường trong nước.

Đề xuất giảm mạnh thuế nhập khẩu xăng dầu

Theo hồ sơ gửi Bộ Tư pháp Việt Nam để thẩm định, Bộ Tài chính đang xây dựng nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Một trong những điểm nóng của khủng hoảng là Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng của thế giới, hiện đang bị phong tỏa. Khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ các quốc gia Trung Đông như Iran, Iraq, Saudi Arabia, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu trên thế giới.

Nhà máy lọc dầu châu Á gặp khó

Việc gián đoạn vận chuyển dầu thô khiến nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á buộc phải cắt giảm công suất, tăng dự trữ dầu thô hoặc hạn chế xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu.

Nguồn cung khan hiếm đã đẩy giá xăng dầu tại thị trường Singapore tăng mạnh, đặc biệt là giá tham chiếu MOPS và PRE – những mức giá quan trọng được sử dụng để định giá xăng dầu tại khu vực.

Tình trạng này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà máy lọc dầu tại Việt Nam khi nguồn dầu thô nhập khẩu có nguy cơ thiếu hụt. Một số nhà cung cấp trong khu vực thậm chí đang xem xét tuyên bố bất khả kháng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài.

Đa dạng nguồn cung cho thị trường trong nước

Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam đến từ ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất chủ yếu là 0% nhờ các hiệp định thương mại tự do.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động mạnh, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các khu vực này cũng có thể gặp khó khăn do nguồn cung hạn chế.

Theo Bộ Công Thương Việt Nam, nếu tình trạng chiến sự và phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài, Việt Nam có thể đối mặt với rủi ro kép: nguồn cung xăng dầu khan hiếm và giá nhập khẩu tăng cao.

Do đó, cơ quan này đã đề xuất điều chỉnh mức thuế nhập khẩu MFN về 0% để giúp các doanh nghiệp đầu mối linh hoạt hơn trong việc tìm kiếm nguồn cung từ nhiều thị trường khác.

Nhiều mặt hàng được đề xuất giảm thuế

Theo đề xuất của Bộ Tài chính:

Thuế nhập khẩu MFN đối với xăng động cơ không pha chì sẽ giảm từ 10% xuống 0%.

Thuế đối với nguyên liệu pha chế xăng như naphtha và reformate cũng giảm từ 10% xuống 0%.

Các loại dầu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu máy bay và dầu hỏa sẽ giảm từ 7% xuống 0%.

Ngoài ra, một số nguyên liệu hóa dầu quan trọng như xylen, condensate và p-xylen dự kiến giảm thuế từ 3% xuống 0%, trong khi các loại hydrocarbon mạch vòng khác giảm từ 2% xuống 0%.

Ngân sách có thể giảm thu hơn 1.000 tỷ đồng

Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, nếu áp dụng mức thuế mới dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách Nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.

Tuy vậy, cơ quan quản lý cho rằng việc giảm thuế là cần thiết để đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước và ổn định thị trường năng lượng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Dự kiến nghị định sau khi được ban hành sẽ có hiệu lực ngay từ ngày ký và áp dụng đến hết ngày 30/4/2026. Trong trường hợp tình hình thị trường vẫn căng thẳng, Bộ Công Thương Việt Nam sẽ đề xuất kéo dài thời gian áp dụng để Chính phủ Việt Nam xem xét quyết định.