Dấu hiệu hồi phục hay chiêu đánh lạc hướng từ khối ngoại?

Dòng vốn ngoại đang dần trở lại thị trường chứng khoán Việt Nam nhờ nền kinh tế tăng trưởng ổn định, cải tổ tài chính mạnh mẽ và kỳ vọng nâng hạng thị trường. Tuy còn nhiều rủi ro như tỷ giá, chính sách thuế quan Mỹ, nhưng Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn với nhà đầu tư dài hạn.

Sau cú "tháo chạy" của dòng vốn ngoại trong tháng 4/2025, do bóng ma thuế quan Mỹ, tưởng chừng thị trường sẽ chìm trong ảm đạm, nhưng không, tháng 5 lại chứng kiến sự đảo chiều ngoạn mục khi khối ngoại liên tục "gom hàng". Phải chăng đây là dấu hiệu của một cục diện mới, hay chỉ là chiêu trò "đánh lạc hướng" của các "cá mập" phố Wall?

Sau chuỗi 15 tháng bán ròng triền miên và đỉnh điểm là cú “xả hàng” hơn 13.000 tỷ đồng trong tháng 4/2025 – mức cao nhất kể từ tháng 6/2024, dòng tiền ngoại bất ngờ đổi chiều trong tháng 5. Dù giá trị mua ròng chưa lớn, nhưng sự đảo chiều này không đơn thuần là tín hiệu kỹ thuật – đó là bước chuyển mang tính chất chiến lược trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tăng trưởng ổn định và các cải cách tài chính đang bước vào giai đoạn then chốt.

Theo số liệu từ HOSE, tổng giá trị giao dịch của khối ngoại trong tháng 5/2025 đạt hơn 107.176 tỷ đồng, chiếm hơn 12,37% tổng thanh khoản toàn thị trường. Trong đó, giá trị mua ròng đạt 476 tỷ đồng – một con số chưa ấn tượng về lượng, nhưng mang ý nghĩa đặc biệt khi xét trên nền so sánh với trạng thái “tháo chạy” trước đó. Đáng chú ý, nhiều phiên trong tháng ghi nhận dòng vốn ngoại đổ vào thị trường với quy mô lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Diễn biến này trùng khớp với thời điểm hệ thống giao dịch mới KRX chính thức vận hành, giúp Việt Nam tiến một bước dài trong hành trình nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Theo Công ty Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam, động thái quay trở lại mua ròng của khối ngoại là chỉ dấu cho thấy niềm tin đang dần được thiết lập lại – một phần nhờ cải cách hạ tầng thị trường, phần còn lại đến từ triển vọng vĩ mô ổn định.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận các rủi ro vẫn hiện hữu. Báo cáo từ Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS) cảnh báo áp lực tỷ giá đang là nhân tố có thể đảo ngược xu hướng. Nếu VND tiếp tục mất giá sâu so với các đồng tiền trong khu vực, dòng vốn đầu tư có thể một lần nữa rời bỏ thị trường mới nổi. Bên cạnh đó, lãi suất cao kéo dài tại Mỹ và sự phục hồi của các thị trường phát triển đang khiến Việt Nam trở nên kém hấp dẫn hơn về mặt định giá. Chỉ số VN-Index tăng gần 8,7% trong tháng 5 khiến mặt bằng giá cổ phiếu bị đẩy lên, làm lu mờ lợi thế định giá rẻ từng là “đặc sản” của thị trường Việt.

Dẫu vậy, trong bức tranh tổng thể, Việt Nam vẫn là “điểm đến không thể phớt lờ” của dòng tiền dài hạn. Ông Petri Deryng – người đứng đầu quỹ PYN Elite (Phần Lan) – tiếp tục bày tỏ niềm tin vững chắc vào thị trường Việt Nam. Trong thư gửi nhà đầu tư, ông nhấn mạnh định giá thị trường đang ở mức hấp dẫn với hệ số P/S chỉ 1,3 lần và P/E dự phóng năm 2025 vào khoảng 11 lần – thấp hơn nhiều so với mặt bằng khu vực. Ông cũng khẳng định, bất chấp những bất ổn địa chính trị và các cú sốc vĩ mô, nền tảng ổn định chính trị và tài khóa của Việt Nam sẽ tạo “vùng đệm” đủ dày để thị trường sớm hồi phục nếu có biến động lớn.

Đáng chú ý, những cải cách mang tính bước ngoặt trong khung pháp lý cũng đang củng cố kỳ vọng nâng hạng. Thông tư 03/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước – ban hành cuối tháng 4 – đã tháo gỡ đáng kể vướng mắc liên quan đến tài khoản đầu tư gián tiếp bằng VND. Đồng thời, các rào cản hành chính như yêu cầu sinh trắc học đối với nhà đầu tư ngoại cũng đang được Bộ Tài chính cùng Ngân hàng Nhà nước phối hợp giải quyết.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – bà Vũ Thị Chân Phương – xác nhận Việt Nam đã cơ bản đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật do FTSE Russell đặt ra để được nâng hạng lên thị trường mới nổi. Kỳ đánh giá vào tháng 9/2025 sắp tới được kỳ vọng sẽ là thời khắc bước ngoặt, tạo lực hút mới đối với dòng vốn ngoại.

Không chỉ dừng ở câu chuyện nâng hạng, Việt Nam còn đang theo đuổi mục tiêu cao hơn – xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng. Với cơ chế vận hành đặc thù, đây có thể là “cửa ngõ” chiến lược để đón làn sóng đầu tư toàn cầu đang dịch chuyển, nhất là khi các thị trường mới nổi truyền thống như Thái Lan, Malaysia hay Philippines đang chững lại vì bất ổn nội tại.

Tóm lại, dù chưa có sự bùng nổ về lượng, nhưng diễn biến mua ròng của khối ngoại trong tháng 5/2025 là tín hiệu tích cực mang tính định hướng. Khi các yếu tố nền tảng như hạ tầng giao dịch, pháp lý và vị thế quốc gia cùng hội tụ, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để “thoát vòng lặp cận biên”, trở thành điểm đến hấp dẫn với các nhà đầu tư chiến lược toàn cầu.