Đàm phán thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc gặp vấn đề?

Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và phái đoàn Trung Quốc đã bỏ về giữa chừng trong cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung Quốc tại Geneva với Bộ trưởng tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent và phái đoàn Hoa Kỳ mà không đưa ra bất kỳ lú do nào cho hành động nhanh chóng này.

Trước đó trong tuần, ông Bessent đã kêu gọi công chúng không nên kỳ vọng quá nhiều vào một thỏa thuận đột phá, song cũng thừa nhận rằng đây là một bước đi quan trọng trong tiến trình đàm phán.

Hiện tại, Mỹ đang áp thuế tối thiểu 145% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Đáp lại, Bắc Kinh cũng áp thuế 125% đối với hàng hóa Mỹ. Các chuyên gia logistics cho biết, thương mại song phương đang giảm mạnh.

Ngay cả khi mức thuế được cắt giảm một nửa, điều đó vẫn có thể chưa đủ để vực dậy hoạt động thương mại. Giới kinh tế học cho rằng ngưỡng 50% là ranh giới “sống còn” để các hoạt động kinh doanh giữa hai nền kinh tế có thể trở lại gần mức bình thường.

Vào thứ Sáu, chỉ vài giờ sau khi Bessent cùng Đại diện Thương mại Jamieson Greer khởi hành sang Thụy Sĩ, ông Trump bất ngờ gợi ý trên mạng xã hội Truth Social về việc giảm thuế với hàng Trung Quốc xuống 80%, đồng thời yêu cầu Trung Quốc “mở cửa thị trường” cho hàng hóa Mỹ.

“Thuế 80% đối với Trung Quốc là hợp lý! Cứ để Scott quyết định,” ông Trump viết.

Việc lượng hàng nhập khẩu giảm và chi phí tăng do thuế đã bắt đầu đẩy giá tiêu dùng tại Mỹ lên cao. Theo phân tích của Goldman Sachs công bố ngày thứ Năm, một chỉ số lạm phát quan trọng có thể sẽ tăng gấp đôi, lên mức 4% vào cuối năm nay do tác động từ cuộc chiến thương mại.

Ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết, giá cả cũng không thể hạ ngay lập tức, bởi các tàu hàng đang cập cảng vẫn chịu mức thuế 145%.

Phụ thuộc vào hàng Trung Quốc là điều khó có thể chối cãi trong đời sống thường nhật của người Mỹ – từ giày dép, quần áo, đồ gia dụng, vi mạch, đồ dùng trẻ em, đồ chơi, thiết bị thể thao đến linh kiện máy móc văn phòng...

Tuy nhiên, xu hướng này đang đảo chiều. Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF) dự đoán nhập khẩu vào Mỹ trong nửa cuối năm 2025 sẽ giảm ít nhất 20% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, ngân hàng JPMorgan cho rằng nhập khẩu từ Trung Quốc có thể giảm tới 75%-80%.

Tác động kinh tế lan rộng

Cuộc chiến thương mại đã và đang để lại dấu ấn rõ nét lên nền kinh tế Mỹ. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ – chỉ số đo lường rộng nhất về sức khỏe kinh tế – đã ghi nhận quý suy giảm đầu tiên kể từ đầu năm 2022, trong bối cảnh các nhà nhập khẩu gấp rút đưa hàng về nước trước khi các mức thuế mới được áp dụng.

Tại Trung Quốc, tác động cũng không kém phần sâu sắc. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 4 chỉ đạt 33 tỷ USD, giảm mạnh 21% so với cùng kỳ năm 2024, theo tính toán của CNN.

Ngành sản xuất – trụ cột kinh tế Trung Quốc – cũng đang chịu sức ép nặng nề. Hoạt động của các nhà máy sụt giảm với tốc độ nhanh nhất trong vòng 16 tháng qua, buộc Bắc Kinh phải tăng tốc triển khai các biện pháp kích thích kinh tế.

Thông tin về cuộc gặp giữa Bessent và Greer với các quan chức Trung Quốc tại Geneva đã khơi dậy hy vọng về một sự “hạ nhiệt” giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới – vốn có quy mô cộng lại vượt xa 20 nền kinh tế tiếp theo cộng lại, theo số liệu Ngân hàng Thế giới.