#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cuộc "tháo chạy" của tiền gửi tiết kiệm

Sự phân hóa sâu sắc giữa nhóm Big 4 và khối ngân hàng tư nhân đang biến cuộc đua huy động vốn thành một "điểm nóng" đầy rủi ro.

Bức tranh huy động vốn quý I/2026 cho thấy sự phân hóa mạnh trong hệ thống ngân hàng. Theo báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết, tổng tiền gửi khách hàng chỉ đạt khoảng 12,88 triệu tỷ đồng, tăng vỏn vẹn 0,6% so với cuối năm 2025 — mức tăng được xem là khá thấp nếu đặt cạnh tốc độ tăng tín dụng toàn ngành lên tới 3,7%.

Đáng chú ý, có tới 12/27 ngân hàng ghi nhận tiền gửi sụt giảm. Đây là tỷ lệ giảm cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh áp lực huy động vốn không còn xuất hiện cục bộ mà đã lan rộng trong toàn hệ thống.

BIDV là trường hợp gây chú ý nhất. Sau khi lập kỷ lục hơn 2,22 triệu tỷ đồng tiền gửi vào cuối năm ngoái, ngân hàng này đã để “bốc hơi” hơn 82.000 tỷ đồng chỉ trong quý đầu năm, kéo quy mô tiền gửi xuống còn khoảng 2,14 triệu tỷ đồng. Mức giảm gần 3,7% cũng là cú hụt mạnh hiếm thấy của nhà băng này trong nhiều năm.

Trong khi dòng tiền gửi suy giảm, dư nợ cho vay của BIDV vẫn tăng gần 57.000 tỷ đồng, lên xấp xỉ 2,43 triệu tỷ đồng. Điều này cho thấy áp lực cân đối nguồn vốn đang lớn dần khi tín dụng mở rộng nhanh hơn khả năng huy động.

MB cũng ghi nhận tiền gửi giảm khoảng 15.000 tỷ đồng, xuống còn hơn 905.000 tỷ đồng. Tương tự, Techcombank giảm hơn 19.000 tỷ đồng; Sacombank giảm trên 17.500 tỷ đồng; ACB giảm hơn 16.000 tỷ đồng. Nhiều ngân hàng quy mô vừa và nhỏ như SeABank, MSB, PGBank hay Saigonbank cũng không tránh khỏi xu hướng đi xuống.

Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng lại tăng trưởng huy động khá mạnh nhờ chính sách lãi suất linh hoạt. HDBank dẫn đầu toàn hệ thống khi tiền gửi tăng hơn 60.800 tỷ đồng, tương đương mức tăng 10,8%. VPBank theo sát với mức tăng gần 54.700 tỷ đồng, trong bối cảnh tín dụng của ngân hàng này cũng bật tăng hơn 10% ngay trong quý đầu năm.

VietinBank, SHB và VIB cũng ghi nhận đà tăng huy động tích cực. Trong nhóm ngân hàng quy mô nhỏ hơn, ABBank nổi bật với mức tăng gần 10%, cho thấy cuộc cạnh tranh hút tiền gửi đang nóng lên rõ rệt.

Theo phân tích từ SSI Research, khả năng huy động vốn đang trở thành yếu tố quyết định sức tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng. Đến cuối quý I, tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) toàn hệ thống đã vượt 100%, đồng nghĩa lượng vốn cho vay đã vượt quy mô tiền gửi khách hàng.

Điều này khiến thanh khoản ngành ngân hàng ngày càng phụ thuộc vào các nguồn vốn thay thế như thị trường mở (OMO), tiền gửi Kho bạc Nhà nước hay dòng vốn ngoại, thay vì nguồn huy động truyền thống.

Áp lực đó buộc nhiều nhà băng phải tăng tốc phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. BIDV là đơn vị phát hành mạnh nhất với mức tăng khoảng 78.000 tỷ đồng, theo sau là ACB và MB.

SSI Research cho rằng áp lực huy động có thể dịu bớt trong quý II khi dòng tiền doanh nghiệp quay lại theo chu kỳ sản xuất kinh doanh, lãi suất huy động vẫn duy trì ở mức tương đối cao và một số thay đổi chính sách có thể hỗ trợ dòng tiền trở lại hệ thống ngân hàng.