Cuộc đua mở rộng của các ông lớn cafe

☕ Có phải chỉ vì bán vài ly cà phê mà khiến các ông lớn sẵn sàng bỏ hàng nghìn tỷ để mở rộng chuỗi, xây nhà máy, chiếm thị phần bằng mọi giá?

Từ đầu năm 2025, thị trường cà phê chuỗi chứng kiến tốc độ mở rộng hiếm có. Highlands, Phúc Long, Trung Nguyên, Katinat… không chỉ mở cửa hàng dồn dập mà còn đầu tư mạnh vào nhà máy, vùng trồng, nghiên cứu sản phẩm mới,.. cho thấy đây không còn là một “cuộc chơi F&B” thông thường, mà là một ngành kinh doanh chiến lược dài hạn.

Highlands Coffee: Chỉ trong 6 tháng đã mở thêm 46 cửa hàng, nâng tổng số gần 900 điểm bán, đặt mục tiêu vượt mốc 1.000 trong năm nay.

Phúc Long: Tăng tốc 50% số cửa hàng trong nửa đầu 2025, từ 158 lên 237. Doanh thu đạt 858 tỷ đồng (+10,3% YoY), lợi nhuận sau thuế 86 tỷ (+63,5% YoY).

Katinat: Từ 85 cửa hàng cuối 2024 lên 106 đầu tháng 9/2025, tập trung chiến lược vị trí “ngã ba, ngã tư vàng” ở trung tâm thành phố.

Starbucks: Tăng từ 119 lên 139 cửa hàng, chọn chiến lược “tăng trưởng chọn lọc”, duy trì định vị cao cấp.

Rõ ràng, các thương hiệu không chỉ chạy theo số lượng, mà còn “đặt cược” vào việc giành thị phần sớm trong một thị trường còn rộng mở. Song song với cửa hàng, các ông lớn còn đẩy mạnh xây dựng hạ tầng sản xuất:

Highlands vận hành nhà máy rang xay tại Cái Mép (TP.HCM) với vốn 500 tỷ đồng.

Trung Nguyên Legend xây dựng nhà máy lớn nhất Đông Nam Á tại Buôn Ma Thuột, vốn 2.000 tỷ đồng.

Điều này cho thấy cạnh tranh đã đi xa hơn tách cà phê trên tay khách hàng, đó là cuộc chiến kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ nguyên liệu, nhà máy rang xay, các sản phẩm đóng gói độc quyền,... cho tới trải nghiệm người dùng cuối.

Không chỉ dừng ở đồ uống, nhiều thương hiệu còn khai thác bản sắc văn hóa Việt để gắn kết cảm xúc với khách hàng qua từng loại đồ uống, ly đựng, cách trang trí, voucher giảm giá theo ngày lễ,... Một nét đặc trưng giúp thu hút rất nhiều người tiêu dùng trẻ.

Thực tế, biên lợi nhuận gộp của ngành đồ uống này có thể dao động 60-80%, cao hơn hẳn nhiều ngành sản xuất - thương mại truyền thống. Nhưng điều khiến các tập đoàn (Masan, Jollibee, VTI…) sẵn sàng bỏ hàng nghìn tỷ để đua mở chuỗi không chỉ nằm ở “một ly lãi bao nhiêu” mà vì còn đây là một ngành ít tính chu kỳ, gắn liền với thói quen tiêu dùng hàng ngày, tạo ra dòng tiền ổn định và có dư địa mở rộng đáng kể trong bối cảnh đô thị hóa lan rộng và hành vi tiêu dùng hiện đại trở nên phổ biến.

Từ một ly cà phê, thương hiệu có thể định vị phong cách sống, chiếm lĩnh thói quen tiêu dùng, rồi mở rộng sang hàng loạt mảng giá trị khác: từ sản phẩm đóng gói, bán lẻ tại chỗ, đồ lưu niệm, thương mại điện tử, kinh doanh nhượng quyền,... cho đến việc nâng tầm chuỗi F&B Việt để hướng đến thị trường quốc tế.

Chính khả năng chiếm lĩnh hành vi và không gian tiêu dùng này mới là câu trả lời thuyết phục nhất cho câu hỏi: vì sao vài ly cà phê hay trà sữa lại đủ sức khiến các “ông lớn” phải đua nhau mở rộng, xây nhà máy, đầu tư chuỗi cung ứng để giành lợi thế dài hạn.