Cửa thỏa thuận khép dần khi Bắc Kinh áp thuế đáp trả mạnh tay

Trung Quốc chính thức đáp trả Mỹ bằng cách nâng thuế lên 125%, tuyên bố sẽ phớt lờ mọi hành động leo thang tiếp theo từ Washington. Cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang bước vào giai đoạn căng thẳng chưa từng có.

Không để Mỹ đơn phương áp đặt luật chơi, Trung Quốc tuyên bố tăng mạnh thuế với hàng hóa Mỹ – từ 84% lên 125% – động thái phản công trực diện trước các biện pháp mới của chính quyền Trump.

Trung Quốc ngày 11/4 không chỉ đáp trả lệnh áp thuế của Tổng thống Mỹ Donald Trump bằng hành động, mà còn bằng lời lẽ sắc như dao cạo. Theo Ủy ban Thuế vụ và Hải quan nước này, những cú vung tay của Mỹ với thuế quan “giờ đây chẳng còn chút giá trị kinh tế nào, chỉ đáng được ghi lại như một màn hí kịch trong sử sách thương mại toàn cầu”. Khi kinh tế học bị vặn cong để phục vụ chính trị, kết quả chỉ có thể là sự nực cười.

Ủy ban này nhấn mạnh: hàng hóa Mỹ với mức thuế hiện tại đã gần như bị đẩy ra khỏi thị trường Trung Quốc. Nếu Washington vẫn ngoan cố tăng thuế, Bắc Kinh sẽ không phí lời nữa – vì “không đáng để trả lời”. Một cái lắc đầu nhẹ từ Trung Nam Hải thay cho hàng tràng tranh luận – đó là cách Trung Quốc chọn để phản ứng với điều mà họ xem là “phi lý đến mức không còn gì để phản hồi”.

Trong một tuyên bố riêng, Bộ Tài chính Trung Quốc không ngần ngại gọi hành động của Mỹ là sự “bắt nạt kinh tế trắng trợn”, vi phạm trắng trợn mọi nguyên tắc quốc tế – từ luật lệ đến lẽ thường. Những gì mà Mỹ đang làm, theo Bắc Kinh, không phải là chính sách thương mại mà là biện pháp cưỡng bức trá hình trong chiếc áo tự do.

Mức thuế mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 12/4, đánh dấu một nấc thang leo thang mới trong cuộc khẩu chiến kinh tế giữa hai cường quốc. Chính quyền Trump, sau khi miễn thuế cho các đồng minh khác, đã quyết định “chơi rắn” với Trung Quốc bằng mức thuế lên đến 145% – một quyết định khiến giới phân tích quốc tế đặt câu hỏi liệu đây là chiến lược hay chỉ là một màn biểu diễn chính trị nội địa.

Song, không chỉ có thuế. Tình trạng gián đoạn vận tải hàng hóa đang lan rộng khắp các tuyến thương mại quốc tế, đặc biệt là tuyến xuyên Thái Bình Dương, khi hàng loạt chuyến hàng bị hủy bỏ. Một cú vỗ tay quá mạnh từ Washington có thể khiến toàn bộ sàn diễn thương mại toàn cầu rung chuyển, chứ không chỉ riêng Bắc Kinh.

Hy vọng về một thỏa thuận Mỹ - Trung càng lúc càng xa vời khi Bắc Kinh không chỉ áp thuế mà còn mở rộng hàng loạt hạn chế với doanh nghiệp Mỹ. Cuộc chơi không còn là những con số thuế quan khô khốc, mà đã trở thành ván cờ chiến lược với những nước đi khiến cả thế giới nín thở.

Trong lời phát biểu đầu tiên về cuộc chiến này, Chủ tịch Tập Cận Bình lên tiếng với sự điềm tĩnh đanh thép: “Không ai chiến thắng trong chiến tranh thương mại, và người quay lưng lại với thế giới chỉ tự cô lập chính mình”. Một thông điệp có phần nhẹ nhàng, nhưng rõ ràng là cú châm cứu đúng huyệt nhắm vào đối phương.

Ông Tập nhấn mạnh rằng: Trung Quốc không lớn lên nhờ xin xỏ hay sống dựa – mà bằng sự bền bỉ, độc lập và khả năng chịu đựng trước bất công. “Chúng tôi không sợ hãi. Chúng tôi chỉ làm việc của mình”, ông nói.

Trong khi Bắc Kinh tuyên bố không sợ bị cô lập, thì bên kia bán cầu, Goldman Sachs cắt giảm dự báo GDP Trung Quốc xuống còn 4%, dẫn lý do căng thẳng thương mại và tăng trưởng toàn cầu trì trệ. Nhưng bản thân con số ấy cũng cho thấy một điều: chỉ 3 điểm phần trăm GDP phụ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ, và khoảng 10–20 triệu việc làm liên quan – không nhiều, nhưng đủ để phản đòn nếu cần thiết.

Một bên đánh bằng thuế, một bên phản bằng thông điệp. Trong cuộc đối đầu này, câu hỏi không còn là “ai thắng” – mà là “ai cạn kiệt trước”.