Cú sốc nợ xấu và bài toán bảo toàn vốn tại VRG

Thanh tra Chính phủ kết luận Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) còn nhiều tồn tại, vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản Nhà nước, từ ban hành quy chế nội bộ, quản lý công nợ, đầu tư tài chính đến quản lý đất đai, tiềm ẩn rủi ro suy giảm giá trị vốn Nhà nước.

Bản kết luận thanh tra vừa công bố đã phơi bày một hệ thống quản trị lỏng lẻo tại VRG, nơi hàng nghìn tỷ đồng vốn Nhà nước bị sử dụng sai quy định, nợ xấu bủa vây và hơn 1.600 ha đất đai bị lấn chiếm.

Theo Thông báo số 475/TB-TTCP ngày 27/2/2026, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản Nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG).

Cú sốc nợ xấu và bài toán bảo toàn vốn tại VRG

Thông báo số 475 kết luận thanh tra chỉ ra nhiều tồn tại, vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản Nhà nước tại VRG

Kết luận thanh tra cho thấy, trong giai đoạn 2018–2024, VRG còn nhiều thiếu sót trong việc ban hành và thực hiện các quy chế quản lý tài chính. Công ty mẹ – Tập đoàn chưa ban hành quy chế quản lý tiền mặt, tiền gửi theo quy định; nhiều đơn vị thành viên chưa xây dựng hoặc chậm hoàn thiện quy chế giám sát tài chính, quy chế hoạt động của người đại diện phần vốn tại doanh nghiệp khác. Đáng chú ý, Hội đồng quản trị và Tổng Giám đốc Tập đoàn chậm hoặc không ban hành văn bản định hướng suất đầu tư tối đa đối với các dự án xây dựng cơ bản do đơn vị thành viên làm chủ đầu tư.

Trong quản lý, sử dụng vốn Nhà nước, kết luận chỉ rõ việc Công ty mẹ – Tập đoàn tạm ứng vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên với tổng số tiền hơn 2.304 tỷ đồng nhưng chưa có văn bản thỏa thuận cụ thể, không đúng quy định quản lý tài chính nội bộ. Việc trích lập và sử dụng Quỹ đầu tư phát triển tại một số công ty con cũng bộc lộ nhiều bất cập, có nơi trích lập nhiều năm nhưng chưa sử dụng, chưa tối ưu hóa hiệu quả nguồn lực, thậm chí sử dụng quỹ đầu tư nhưng chưa hoàn tất thủ tục tăng vốn chủ sở hữu theo quy định pháp luật.

Thanh tra cũng chỉ ra tình trạng chậm nộp cổ tức, lợi nhuận về Công ty mẹ tại một số đơn vị, cùng với việc chưa phân phối đầy đủ lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức cho cổ đông theo quy định. Tổng nợ phải thu ngắn hạn lũy kế đến cuối năm 2024 lên tới hơn 1.281 tỷ đồng, trong đó tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu chiếm tỷ trọng lớn, phản ánh rủi ro tài chính hiện hữu. Ngoài ra, việc hạch toán nguyên giá tài sản cố định và chi phí khấu hao tại một số đơn vị chưa tuân thủ đúng quy định.

Trong lĩnh vực quản lý đất đai, có 6 công ty thuộc VRG được giao, cho thuê đất phục vụ sản xuất kinh doanh nhưng bị lấn chiếm với diện tích hơn 1.600 ha. Hoạt động đầu tư tài chính dài hạn cũng được đánh giá chưa tương xứng với quy mô vốn đầu tư, còn tồn tại nhiều công ty con thua lỗ hoặc lỗ lũy kế kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm vốn Nhà nước.

Kết luận thanh tra nhấn mạnh, VRG chưa hoàn thành việc sắp xếp lại doanh nghiệp và tái cơ cấu các khoản đầu tư theo đề án đã được phê duyệt. Từ năm 2018 đến hết tháng 10/2025, các công ty thuộc Tập đoàn còn phải nộp ngân sách Nhà nước (tạm tính) hơn 894 tỷ đồng tiền thuê đất.

Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị VRG và các đơn vị liên quan rà soát, xác định rõ nguyên nhân, kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân để xảy ra thua lỗ kéo dài; khẩn trương chấn chỉnh công tác đầu tư tài chính, xử lý sở hữu chéo không đúng quy định và đẩy nhanh thực hiện đề án tái cơ cấu giai đoạn 2021–2025, bảo đảm nguyên tắc bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước.