Cú hích ngắn hạn có cứu nổi kịch bản tiêu cực đang tới gần?

Trong bối cảnh tháng 9 được xem là "mùa vụ tiêu cực" của chứng khoán toàn cầu, cú bứt phá của VN-Index sau kỳ nghỉ lễ 2/9 có thể chỉ là đà tăng ngắn hạn. Dù còn nhiều bất ổn vĩ mô, chính sách tiền tệ và dòng tiền nội có thể đóng vai trò "van giảm áp" giúp thị trường vượt qua giai đoạn điều chỉnh.

VN-Index thường bứt nhẹ trước kỳ nghỉ lễ 2/9, nhưng lịch sử cho thấy tháng 9 chưa bao giờ là khoảng thời gian dễ chịu. Đây là “mùa vụ tiêu cực” của chứng khoán toàn cầu, khi phần lớn chỉ số lớn đều chìm trong sắc đỏ – lời nhắc nhở nhà đầu tư rằng những cú hích ngắn hạn không xóa được rủi ro dài hạn.

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một tuần giao dịch đầy kịch tính. VN-Index có cú bứt phá ngoạn mục, nhanh chóng vượt ngưỡng tâm lý 1.600 điểm, thậm chí tiến sát mốc 1.700. Tuy nhiên, áp lực bán mạnh trong phiên cuối tuần đã xóa sạch thành quả, khiến chỉ số chính mất tới hơn 42,53 điểm và kết tuần ở mức 1.645,47 điểm, chỉ tăng nhẹ 0,95%.

VN-Index: "Ngôi vương" ngắn ngủi và rủi ro định giá

Trong bối cảnh đó, VN-Index vẫn dẫn đầu về mức tăng trưởng tuần qua so với các chỉ số lớn trên thị trường tài chính toàn cầu, theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam.

Đáng chú ý, thị trường chứng khoán Trung Quốc cũng ghi nhận tăng trưởng cao, trong khi đồng USD bắt đầu phục hồi sau tín hiệu hạ lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào tháng 9/2025.

Ông Minh nhận định: “Mức xếp hạng tăng trưởng 98 điểm của VN-Index là rất cao, cho thấy dư địa tăng thêm sẽ không còn nhiều”. Vị chuyên gia cũng cảnh báo rằng thị trường chứng khoán toàn cầu đang bước vào giai đoạn thận trọng, chịu tác động đan xen từ nhiều yếu tố vĩ mô.

"Lời nguyền" tháng 9 và những điểm sáng mong manh

Thực tế, tháng 9 luôn được coi là “mùa vụ tiêu cực” của thị trường chứng khoán, với áp lực bán gia tăng. Thống kê lịch sử cho thấy, các chỉ số lớn như S&P 500, Nasdaq (Mỹ), DAX (Đức) hay Nikkei (Nhật Bản) đều có hiệu suất âm trong tháng này. Ngay cả VN-Index, dù được đánh giá tích cực hơn, cũng chỉ đạt mức tăng trưởng trung bình 0,2% trong giai đoạn 2001–2024.

Nguyên nhân của "lời nguyền" này được ông Nguyễn Thế Minh chỉ ra là áp lực tái cơ cấu danh mục của các quỹ đầu tư, tâm lý dè chừng trước mùa công bố kết quả kinh doanh quý III và những bất ổn kinh tế - chính trị toàn cầu.

“Lịch sử không lặp lại hoàn toàn nhưng là yếu tố cảnh báo khi thị trường đã có tháng 8 tăng trưởng mạnh và rủi ro định giá đang gia tăng”, ông Minh cho biết.

Tuy nhiên, vẫn có điểm sáng từ chính sách tiền tệ. Khả năng Fed hạ lãi suất trong tháng 9/2025 được kỳ vọng sẽ trở thành “van giảm áp”, phần nào xoa dịu tâm lý thị trường, dù kịch bản phổ biến vẫn là thị trường sẽ chững lại trước khi có những đợt tăng điểm rõ nét.

Một yếu tố nữa củng cố cho dự báo thận trọng là dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân. Thống kê cho thấy, dòng tiền này có xu hướng suy yếu rõ rệt vào các tháng 5, 9 và 12 hàng năm, khi nhà đầu tư nhỏ lẻ thường hạn chế giao dịch.

Cú hích 2/9: Hiệu ứng ngắn hạn trước chu kỳ bất lợi

Dù tháng 9 nhìn chung không mấy thuận lợi, một thống kê lịch sử lại cho thấy VN-Index thường ghi nhận diễn biến tích cực ngay trước kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9. Chỉ số thường tăng khoảng 1% trong 3 ngày trước lễ và 1,4% nếu tính trong 5 ngày.

“Đà tăng của VN-Index cũng được duy trì sau lễ, nhưng sẽ có xu hướng thu hẹp khi thị trường bước vào chu kỳ không thuận lợi trong tháng 9”, ông Nguyễn Thế Minh nhận định.