"Cơn thịnh nộ" của Tehran dội xuống hạ tầng năng lượng Qatar

Sau lời đe dọa về một "lằn ranh đỏ" mới, Iran chính thức khai hỏa chiến dịch tấn công hạ tầng năng lượng xuyên biên giới, biến những cơ sở khí đốt then chốt tại Qatar và Ả Rập Xê Út thành mục tiêu của tên lửa và máy bay không người lái.

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi hàng loạt cơ sở năng lượng tại Vùng Vịnh trở thành mục tiêu tấn công. Tâm điểm là khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar – một trong những trung tâm xử lý khí tự nhiên quan trọng nhất thế giới.

Ngày 18/3, lực lượng chức năng Qatar xác nhận đang khống chế một vụ cháy lớn tại đây sau khi cơ sở này bị tấn công bằng tên lửa. Doanh nghiệp năng lượng quốc gia cho biết thiệt hại là đáng kể, song toàn bộ nhân sự đã được đảm bảo an toàn, không ghi nhận thương vong.

Phía Qatar cảnh báo đây là hành động leo thang nghiêm trọng, xâm phạm chủ quyền và đe dọa trực tiếp đến ổn định khu vực – nơi đang nắm giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Đòn đáp trả lan rộng

Không chỉ Qatar, các quốc gia khác trong khu vực cũng ghi nhận diễn biến căng thẳng. Tại Ả rập Xê út, hệ thống phòng không đã đánh chặn 4 tên lửa đạn đạo trên bầu trời Riyadh, đồng thời phá hủy thêm 2 máy bay không người lái nhằm vào cơ sở khí đốt ở khu vực phía Đông.

Những động thái này diễn ra ngay sau khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran phát tín hiệu sẽ tiến hành các hành động “mạnh mẽ” để đáp trả các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng của nước này.

Trước đó, Iran cáo buộc Mỹ và Israel đã nhắm vào các cơ sở trọng yếu, bao gồm mỏ khí South Pars – mỏ khí tự nhiên lớn nhất thế giới. Một số nguồn tin khu vực cho rằng các cuộc tấn công này có sự phối hợp giữa hai bên, dù chưa có xác nhận chính thức.

“Lằn ranh đỏ” bị xóa nhòa

Sau các đòn đánh, Iran tuyên bố “lằn ranh đỏ đã thay đổi”, đồng thời coi việc tấn công các cơ sở năng lượng liên quan đến Mỹ và Israel là hành động hợp pháp trong bối cảnh hiện tại.

Đáng chú ý, Tehran còn phát đi cảnh báo sơ tán đối với các khu vực gần cơ sở dầu khí tại Ả rập Xê út, Qatar và UAE, làm dấy lên lo ngại về các đợt tấn công tiếp theo có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Giới quan sát nhận định, xung đột đang dần chuyển từ đối đầu quân sự sang “chiến tranh năng lượng”, nơi các mục tiêu kinh tế chiến lược trở thành tâm điểm.

Rủi ro lan ra toàn cầu

Việc các cơ sở năng lượng liên tiếp bị nhắm tới đang đặt thị trường thế giới vào trạng thái nhạy cảm. Khu vực Vùng Vịnh chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn cung dầu và khí toàn cầu, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể kéo theo hệ lụy dây chuyền từ giá năng lượng đến lạm phát.

Không chỉ là câu chuyện nguồn cung, yếu tố tâm lý thị trường cũng đang bị thử thách. Khi rủi ro địa chính trị gia tăng, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản an toàn, đồng thời khiến biến động trên thị trường tài chính trở nên khó lường hơn.

Trong bối cảnh đó, mỗi diễn biến mới tại Trung Đông không còn mang tính khu vực, mà có thể nhanh chóng lan rộng, tác động trực tiếp đến kinh tế toàn cầu.