#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Cơn sốt" lãi suất 17% và sự can thiệp của Ngân hàng Nhà nước

Trong đêm ngày 3/2, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng bất ngờ vọt lên mức 17%/năm, tạo ra một "điểm gãy" thanh khoản đầy kịch tính.

Mức lãi suất này phản ánh tình trạng các ngân hàng thương mại (NHTM) thiếu hụt nguồn cung tiền mặt cực ngắn hạn một cách đột ngột. Tuy nhiên, chỉ ngay sau đó, lãi suất đã hạ nhiệt về mức quanh 10%, cho thấy sức ép này đã được giải tỏa một phần.

Nguyên nhân trực tiếp được xác định bởi sự cộng hưởng của ba yếu tố chính:

Áp lực nộp ngân sách: Các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đầu tháng 2 khiến dòng tiền chảy từ hệ thống NHTM về Kho bạc Nhà nước.

Nhu cầu tiền mặt dịp Tết: Đây là cao điểm rút tiền mặt của người dân và chi trả lương thưởng của doanh nghiệp.

Sự can thiệp kịp thời: NHNN đã thực hiện đảo chiều chính sách điều tiết, bơm ròng hơn 160.000 tỷ đồng qua kênh OMO để hỗ trợ thanh khoản, ngăn chặn đà tăng lãi suất kéo dài.

Căn nguyên từ sự lệch pha giữa Tín dụng và Huy động

Phân tích sâu hơn, các chuyên gia từ KBSV và ACBS chỉ ra rằng căng thẳng này có gốc rễ từ sự "lệch pha" nghiêm trọng trong năm 2025. Việc tăng trưởng tín dụng (19,6%) bỏ xa tăng trưởng huy động (15,1%) đã khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) tại nhiều ngân hàng vọt lên mức 115%.

Khi bộ đệm vốn từ tiền gửi dân cư không đủ đáp ứng nhu cầu giải ngân, các ngân hàng – đặc biệt là các ngân hàng quy mô nhỏ – buộc phải tìm đến thị trường liên ngân hàng như một "phao cứu sinh" cuối cùng, đẩy giá vốn tại đây lên cao. Các chuyên gia dự báo hệ thống sẽ cần ít nhất 6 tháng để tái thiết lập trạng thái cân bằng giữa huy động và cho vay.

Triển vọng 2026: Lãi suất huy động sẽ tăng để "hút" vốn

Mặc dù cú sốc lãi suất 17% chỉ mang tính thời điểm, nhưng áp lực lên chi phí vốn (Cost of Funds) trong năm 2026 là điều khó tránh khỏi. Theo phân tích từ Maybank và VinaCapital:

Mặt bằng lãi suất tiền gửi: Dự báo sẽ tăng thêm từ 0,5 - 1% trong năm 2026 nhằm kích thích dòng tiền quay lại hệ thống ngân hàng sau một năm tăng trưởng tín dụng quá nóng.

Lợi ích kép: Việc duy trì lãi suất VND ở mức hợp lý (8-9%) trên thị trường liên ngân hàng cũng là một công cụ giúp NHNN bảo vệ tỷ giá, giảm bớt động cơ đầu cơ USD khi chênh lệch lãi suất VND-USD được nới rộng.

Chiến lược điều hành: NHNN được kỳ vọng sẽ tiếp tục hành động thận trọng, vừa cung ứng thanh khoản để hỗ trợ kinh tế, vừa kiểm soát lạm phát và áp lực giảm giá đồng nội tệ.