Cổ phiếu giảm sàn, Vinaconex sắp vào diện thanh tra: Ai kiểm soát, ai cho vay?

Cổ phiếu VCG của Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) vừa trải qua hai phiên giảm sàn liên tiếp, trong bối cảnh doanh nghiệp chuẩn bị bước vào đợt thanh tra trong năm 2026. Diễn biến này khiến thị trường đặc biệt quan tâm đến cơ cấu sở hữu cũng như tình hình tài chính của “ông lớn” ngành xây dựng – bất động sản.

Cổ phiếu lao dốc, thanh tra cận kề

Chốt phiên giao dịch ngày 28/1, cổ phiếu VCG dừng ở mức 19.800 đồng/cổ phiếu, giảm sàn phiên thứ hai liên tiếp với lượng dư bán giá sàn lên tới hàng chục triệu đơn vị. Thanh khoản tăng đột biến cho thấy áp lực bán mạnh trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng.

Đáng chú ý, Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo lĩnh vực xây dựng (Cục VII) đã đưa Vinaconex vào kế hoạch thanh tra năm 2026. Nội dung thanh tra tập trung vào việc chấp hành pháp luật trong đầu tư xây dựng, phát triển nhà ở và kinh doanh bất động sản tại một số dự án lớn – nhóm lĩnh vực cốt lõi của doanh nghiệp.

Ai đang nắm quyền kiểm soát Vinaconex?

Theo báo cáo quản trị 6 tháng đầu năm 2025, Vinaconex hiện có một cổ đông lớn duy nhất là Công ty CP Đầu tư Pacific Holdings, nắm giữ gần 292 triệu cổ phiếu, tương đương 45,14% vốn điều lệ.

Pacific Holdings được thành lập với sự tham gia của nhiều lãnh đạo cấp cao Vinaconex. Trong đó, ông Đào Ngọc Thanh – cựu Chủ tịch HĐQT Vinaconex – là cổ đông sáng lập. Các cổ đông khác như ông Nguyễn Xuân Đông, Dương Văn Mậu, Nguyễn Hữu Tới và Trần Đình Tuấn đều là những nhân sự giữ vai trò quan trọng trong bộ máy điều hành hoặc quản trị của Vinaconex.

Cơ cấu sở hữu này cho thấy nhóm lãnh đạo nội bộ vẫn đang giữ vai trò chi phối tại doanh nghiệp, thông qua pháp nhân trung gian là Pacific Holdings.

Hoạt động trải rộng, dấu ấn ở nhiều dự án trọng điểm

Vinaconex là một trong những tổng công ty xây dựng hàng đầu Việt Nam, hoạt động trong các lĩnh vực xây dựng dân dụng – công nghiệp, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và bất động sản.

Doanh nghiệp này là thành viên liên danh Vietur, tham gia thi công và lắp đặt thiết bị cho dự án Nhà ga hành khách Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Ngoài ra, Vinaconex còn góp mặt tại nhiều dự án hạ tầng lớn như cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, Vành đai 3 TPHCM, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Vành đai 4 vùng Thủ đô…

Trong lĩnh vực bất động sản, Vinaconex cũng nằm trong danh sách các doanh nghiệp được Bộ Xây dựng lựa chọn tham gia triển khai chương trình nhà ở xã hội trên phạm vi cả nước.

Chủ nợ là ai, gánh nợ thế nào?

Tại thời điểm ngày 30/9/2025, tổng nợ vay tài chính của Vinaconex đạt gần 7.135 tỷ đồng, giảm khoảng 18% so với đầu năm. Trong đó, nợ vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn.

Các chủ nợ chủ yếu là ngân hàng, song doanh nghiệp không công bố chi tiết danh sách trong báo cáo tài chính. Hệ số nợ vay trên vốn chủ sở hữu ở mức 0,58 lần, cho thấy đòn bẩy tài chính ở mức trung bình so với nhiều doanh nghiệp cùng ngành.

Về kết quả kinh doanh, 9 tháng đầu năm 2025, Vinaconex ghi nhận lợi nhuận sau thuế 3.782 tỷ đồng, gấp gần 5 lần cùng kỳ. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng trưởng này đến từ khoản thu đột biến do chuyển nhượng đầu tư, thay vì hoạt động xây dựng – kinh doanh cốt lõi.

Thị trường chờ đợi điều gì?

Việc cổ phiếu giảm sâu trong bối cảnh doanh nghiệp sắp bị thanh tra phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước các yếu tố rủi ro pháp lý. Dù Vinaconex vẫn sở hữu danh mục dự án lớn và vị thế đáng kể trong ngành xây dựng, nhưng diễn biến sắp tới của quá trình thanh tra sẽ là yếu tố then chốt, quyết định niềm tin thị trường đối với cổ phiếu VCG.

Trong ngắn hạn, Vinaconex nhiều khả năng tiếp tục đối mặt với áp lực biến động giá, khi nhà đầu tư theo dõi sát sao kết quả thanh tra và các động thái liên quan đến cơ cấu cổ đông cũng như chiến lược tài chính của doanh nghiệp.