Cienco4: Bận công trường, lặng sổ sách

Giữa lúc "tỏa sáng" trên các công trường đầu tư công, Cienco4 lại bất ngờ lộ diện một bức tranh tài chính u ám: tiền mặt sụt giảm, lợi nhuận lao dốc và dòng tiền âm. Liệu đây có phải là dấu hiệu của sự tăng trưởng "ảo", hay ẩn chứa những vấn đề sâu xa hơn trong chiến lược kinh doanh của một trong những "ông lớn" ngành xây dựng?

Công ty CP Tập đoàn CIENCO4 (UPCoM: C4G) – tiền thân là Cục Công trình thuộc Bộ Giao thông Vận tải – là cái tên không xa lạ trong ngành xây lắp hạ tầng. Từ khi thành lập năm 1962 đến khi cổ phần hóa năm 2014, doanh nghiệp này đã ghi dấu tại hàng loạt công trình trọng điểm như Quốc lộ 1A, cao tốc Hồ Chí Minh – Trung Lương, cầu Bến Thủy 2 hay các tuyến vành đai TP.HCM.

Trong làn sóng đầu tư công sôi động những năm gần đây, CIENCO4 nổi bật với loạt gói thầu trị giá hàng nghìn tỷ đồng. Dù từng bị hủy thầu tại Hà Nam đầu năm 2025 do vi phạm quy định đấu thầu, doanh nghiệp vẫn nhanh chóng giành được hợp đồng 168,6 tỷ đồng tại dự án mở rộng sân đỗ Cảng hàng không quốc tế Vinh. Trước đó không lâu, họ cũng độc lập trúng gói thầu 395,5 tỷ đồng tại Khánh Hòa.

Tầm vóc của CIENCO4 càng thể hiện rõ ở dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, nơi doanh nghiệp tham gia hai gói thầu thiết yếu trị giá tổng cộng hơn 13.500 tỷ đồng. Không dừng lại ở đó, cái tên CIENCO4 còn xuất hiện tại cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột (gói XL03 trị giá 2.974 tỷ đồng) và các gói thuộc tuyến Vành đai 3 TP.HCM như XL10 (1.637 tỷ đồng) và XL8 (1.418 tỷ đồng).

Thế nhưng, sau ánh đèn công trường là những gam màu tài chính đầy lo lắng.

Dấu hiệu hụt hơi sau chuỗi thắng thầu

Quý I/2025, báo cáo tài chính của CIENCO4 hé lộ sự đối lập giữa bức tranh công trường và dòng tiền kế toán. Doanh thu thuần đạt 508,6 tỷ đồng – gần như đi ngang so với cùng kỳ. Trong khi đó, lợi nhuận gộp giảm mạnh từ 79,9 tỷ còn 53,4 tỷ đồng, kéo biên lợi nhuận về 10,5% – thấp đáng kể so với mức 15,8% quý I/2024.

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chỉ còn 9,5 tỷ đồng, giảm tới 79%. Lợi nhuận trước thuế được “gồng gánh” nhờ khoản thu nhập bất thường 11,8 tỷ đồng, nhưng lãi ròng vẫn chỉ còn 16,9 tỷ – chưa đầy một nửa so với cùng kỳ.

Áp lực tài chính thể hiện rõ hơn khi dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh chỉ còn 29,8 tỷ đồng – sụt 52%. Dòng tiền từ đầu tư âm 21,6 tỷ đồng, phản ánh sự dè dặt trong mở rộng dự án. Căng thẳng nhất là dòng tiền tài chính âm tới 49,8 tỷ đồng – do chi trả nợ gốc vượt mức vay mới, khiến tiền mặt cuối quý giảm 72%, chỉ còn vỏn vẹn 183,7 tỷ đồng.

Tiền bị “neo” vào phải thu và tồn kho

Tính đến 31/3/2025, CIENCO4 sở hữu tổng tài sản 9.414 tỷ đồng – tăng nhẹ so với đầu năm. Nhưng cấu trúc tài sản cho thấy một thực tế đáng quan ngại: hơn 4.200 tỷ đồng bị “giam chân” trong các khoản phải thu ngắn hạn. Trong đó, cho vay ngắn hạn chiếm hơn 2.000 tỷ đồng – hệ quả của mô hình nhà thầu phụ thuộc vào tiến độ giải ngân từ chủ đầu tư. Khoản phải thu khách hàng và phải thu khác lần lượt ở mức 928 tỷ và 547,9 tỷ đồng, tiềm ẩn rủi ro thu hồi.

Hàng tồn kho cũng tăng mạnh lên gần 942 tỷ đồng – chủ yếu là chi phí sản xuất dở dang tại các công trình metro, khu đô thị và dự án giao thông đang dang dở. Dù dự án sân bay Tân Sơn Nhất đã hoàn tất, các khoản dở dang khác vẫn “nằm chờ” nghiệm thu và thanh toán.

Bên kia bảng cân đối, tổng nợ phải trả vẫn neo ở mức cao – 5.476 tỷ đồng, chiếm 58% tổng nguồn vốn. Trong đó, vay dài hạn gần 1.930 tỷ, vay ngắn hạn 904 tỷ. Một điểm sáng hiếm hoi là khoản người mua trả tiền trước tăng từ 687 lên 937 tỷ đồng – cho thấy CIENCO4 tiếp tục được tạm ứng thi công, nhưng đồng thời cũng chịu áp lực bàn giao tương xứng.

Cổ phiếu C4G: Hào quang ngắn hạn, tâm lý dè chừng

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu C4G ghi nhận mức tăng gần 14% kể từ đầu tháng 5, giao dịch quanh ngưỡng 8.500 đồng/cổ phiếu với thanh khoản 1,2 triệu đơn vị/phiên. Tuy nhiên, so với cùng kỳ 2024, mã này vẫn giảm gần 16%.

Với P/E gần 20 và P/B dưới 0,8, thị trường đang đặt cược vào chuỗi trúng thầu tiếp theo của doanh nghiệp. Nhưng đồng thời, mức định giá này cũng ngầm phản ánh sự dè dặt: nhà đầu tư e ngại khả năng biến hợp đồng thành lợi nhuận thực và dòng tiền thực – điều mà CIENCO4 vẫn chưa chứng minh được.

Nghịch lý công trường và phòng kế toán

CIENCO4 là minh chứng sống động cho nghịch lý phổ biến trong giới nhà thầu đầu tư công: nhộn nhịp trên công trường nhưng lặng lẽ trên báo cáo tài chính. Việc trúng thầu lớn không đồng nghĩa có tiền mặt rủng rỉnh – bởi vốn vẫn phải ứng trước, thanh toán phụ thuộc vào tiến độ nghiệm thu, trong khi các chi phí liên tục phình ra.

Trong bối cảnh guồng quay đầu tư công chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, rất nhiều doanh nghiệp có thể nổi bật về số lượng gói thầu. Nhưng để trở thành “ngôi sao thực thụ” trên thị trường vốn, họ cần nhiều hơn những cú trúng lớn – mà phải là khả năng chuyển hóa dự án thành lợi nhuận bền vững, dòng tiền thực và giá trị dài hạn cho cổ đông.

CIENCO4 – với danh tiếng dạn dày và mạng lưới công trường phủ khắp – vẫn đang đi giữa lằn ranh mong manh ấy.