Chuyên gia Phạm Chi Lan: Nên bắt tay Hòa Phát, Vinspeed làm đường sắt, tránh đổ tiền dàn trải

Tại tọa đàm “Để Kinh tế Nhà nước dẫn dắt, mở đường trong kỷ nguyên mới” do báo Tiền Phong tổ chức ngày 6/2, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đã đưa ra nhiều nhận định đáng chú ý về vai trò của khu vực kinh tế Nhà nước cũng như yêu cầu tăng cường hợp tác với khu vực tư nhân trong giai đoạn phát triển mới.

Theo bà Phạm Chi Lan, việc ban hành Nghị quyết 79 là một mảnh ghép quan trọng trong việc hoàn thiện định hướng phát triển các thành phần kinh tế. Nếu chỉ có Nghị quyết 68 mà thiếu Nghị quyết 79 thì vai trò của các khu vực kinh tế khác, đặc biệt là kinh tế Nhà nước, vẫn chưa được định vị đầy đủ trong tổng thể chiến lược phát triển.

Bà cho rằng phát triển kinh tế không nên bị nhìn như cuộc cạnh tranh giữa các “ông lớn”, mà cần được đặt trong mối quan hệ bổ trợ, hợp tác giữa các khu vực. Hiện nay, hai trụ cột quan trọng nhất là kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân. Nếu hai khu vực này phối hợp tốt sẽ khai thác hiệu quả hơn nguồn lực quốc gia và tạo lợi ích rộng hơn cho xã hội.

Theo đánh giá của chuyên gia Phạm Chi Lan, khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước đã có bước tiến đáng kể về quy mô và năng lực trong những năm gần đây. Bà ước tính hiện có khoảng 3.000 doanh nghiệp tư nhân đạt quy mô hàng trăm triệu USD, bên cạnh đó là một số doanh nghiệp quy mô tỷ USD nhưng chưa công bố rộng rãi.

Những doanh nghiệp này không chỉ có tiềm lực tài chính mà còn tích lũy được kinh nghiệm quản trị, công nghệ và năng lực triển khai dự án lớn. Vì vậy, họ hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia.

“Các doanh nghiệp tư nhân có thể liên kết với doanh nghiệp Nhà nước như nhà thầu phụ, đối tác hợp tác hoặc cùng tham gia từng cấu phần dự án. Không nên bỏ phí nguồn lực rất đáng kể này”, bà nói.

Nên cùng ngồi lại làm dự án đường sắt

Lấy ví dụ với lĩnh vực đường sắt – ngành đang được định hướng phát triển mạnh trong thời gian tới – bà Phạm Chi Lan cho rằng đây là thời điểm thích hợp để thiết lập cơ chế hợp tác cụ thể giữa doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân.

Theo bà, thay vì mỗi bên tự triển khai theo hướng riêng, các đơn vị nên cùng ngồi lại, trao đổi kế hoạch đầu tư, năng lực và phần việc có thể đảm nhận để phân chia hợp lý. Cách làm này giúp tránh trùng lặp đầu tư, giảm dàn trải nguồn lực và phù hợp với sức hấp thụ của thị trường.

“Nhất là với kế hoạch phát triển công nghiệp đường sắt mới, rất nên ngồi bàn với Hòa Phát, Vinspeed và các đơn vị liên quan khác để xác định ai làm việc gì, anh đã đầu tư bao nhiêu rồi thì tôi chỉ đầu tư bấy nhiêu thôi, cho vừa sức thị trường, tránh lãng phí”, bà nhấn mạnh.

Doanh nghiệp Nhà nước cần chủ động mở liên kết

Theo chuyên gia Phạm Chi Lan, để thực hiện tốt vai trò dẫn dắt và mở đường, doanh nghiệp Nhà nước không chỉ dựa vào quy mô hay nguồn lực sẵn có, mà cần chủ động mở rộng hợp tác – cả với doanh nghiệp tư nhân trong nước và đối tác nước ngoài.

Trong bối cảnh nhấn mạnh tinh thần tự chủ, tự cường và tự lực của nền kinh tế, việc phát huy nội lực doanh nghiệp trong nước trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu biết cách kết nối và phân công hợp lý, sự phối hợp giữa hai khu vực có thể tạo ra hiệu ứng cộng hưởng lớn, nâng hiệu quả đầu tư và rút ngắn thời gian triển khai các dự án chiến lược.

Theo bà, điều quan trọng không nằm ở việc khu vực nào làm chủ, mà là làm sao để nguồn lực quốc gia được sử dụng hiệu quả nhất, phục vụ mục tiêu tăng trưởng dài hạn và lợi ích chung của nền kinh tế.