Chứng khoán tháng 9: Tạm dừng hay bứt tốc?

VN-Index vừa có tháng 8 thăng hoa nhất trong hơn 7 năm, nhưng khi tiệm cận mốc 1.700 điểm, thị trường đứng trước nguy cơ điều chỉnh do áp lực chốt lời, vùng cản định giá và khối ngoại bán ròng kỷ lục. Dù vậy, giới chuyên gia nhận định đây là nhịp “nghỉ cần thiết”, tạo nền cho chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn trong trung và dài hạn.

Tháng 9 được mệnh danh là "vùng trũng" của các thị trường toàn cầu. Tại Việt Nam, những tháng cuối quý 3 còn đối mặt với áp lực tâm lý từ vùng cản kỹ thuật và hoạt động bán ròng của khối ngoại. Liệu đây có phải là kịch bản lặp lại của những cú sập lịch sử, hay chỉ là thử thách để thị trường lấy đà cho một hành trình mới?

Nối tiếp đà thăng hoa của tháng 7, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có một tháng 8 bùng nổ, với VN-Index tăng 11,96% và kết thúc ở mức 1.682,21 điểm. Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2018 và là mức tăng tuyệt đối lớn nhất trong hơn 18 năm. Từ đầu năm 2025, VN-Index đã tăng 32,8%, vượt xa mức tăng cả năm 2023 và 2024 cộng lại.

Sức bật của thị trường đến từ ba nhóm ngành chính: ngân hàng, chứng khoán và bất động sản, với mức tăng lần lượt là 19%, 21% và 14%. Dòng tiền mạnh mẽ đổ vào các lĩnh vực này, cùng với thanh khoản kỷ lục (trung bình hơn 53.000 tỷ đồng/phiên), đã đẩy nhiều cổ phiếu tăng gấp đôi chỉ trong vài tuần.

Tháng 9: "vùng trũng" hay nhịp điều chỉnh cần thiết?

Sau nhịp tăng "nóng," VN-Index đã tiệm cận ngưỡng 1.700 điểm, dẫn đến áp lực chốt lời gia tăng. Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam, thị trường có thể gặp thử thách trong tháng 9 vì ba lý do:

Sự phân hóa mạnh mẽ: Đà tăng chủ yếu tập trung ở nhóm tài chính và “họ Vin”, tạo ra sự chênh lệch lớn.

Định giá P/E tiệm cận “vùng cản”: Mức P/E hiện tại gần sát với mức trung bình 10 năm, đây thường là ngưỡng gây áp lực điều chỉnh.

Khối ngoại bán ròng kỷ lục: Khối ngoại đã bán ròng hơn 42.000 tỷ đồng trong tháng 8, mức cao nhất trong lịch sử, khiến tỷ lệ sở hữu giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm.

Ông Minh lưu ý rằng tháng 9 thường là tháng không tích cực theo chu kỳ, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên nhiều thị trường quốc tế. Sự kết hợp của các yếu tố này có thể khiến thị trường đối mặt với những thử thách.

Tiềm năng dài hạn vẫn rộng mở

Tuy nhiên, các chuyên gia đều nhận định rằng một đợt điều chỉnh, nếu có, là bình thường và cần thiết. Ông Thanh Sơn, Trưởng phòng Tư vấn đầu tư tại Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) ví von: “Chúng ta đã ăn một bữa tiệc thịnh soạn và giờ là lúc dạ dày cần thời gian để tiêu hóa”. Sự điều chỉnh này giúp thị trường củng cố nền tảng, nắn dòng tiền về các cổ phiếu cơ bản tốt, tạo đà cho những đợt bứt phá tiếp theo.

Ông Sơn cũng chỉ ra rằng một chu kỳ tăng giá thường kéo dài khoảng 500 phiên, trong khi thị trường mới đi được nửa chặng đường, cho thấy tiềm năng tăng trưởng vẫn còn lớn trong 6-12 tháng tới.

Ông Nguyễn Thành Trung, nhà sáng lập FinSuccess, nhận định VN-Index đang tiến gần một nhịp điều chỉnh lớn, điều thường thấy trong các chu kỳ tăng giá (bull market). Sau nhịp tăng hơn 600 điểm từ đáy, thị trường cần một nhịp điều chỉnh đáng kể để rũ bỏ các rủi ro ngắn hạn.

Agriseco Research cũng đồng quan điểm, khi P/E của VN-Index đã tiến sát ngưỡng kháng cự, dư địa tăng trưởng tiếp theo sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào kết quả kinh doanh quý III của doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng dòng tiền.

Tóm lại, sau một giai đoạn tăng trưởng nóng, thị trường có thể sẽ quay lại quỹ đạo định giá hợp lý hơn. Đây là thời điểm để nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục, tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, hưởng lợi từ chu kỳ kinh tế và đón đầu những câu chuyện vĩ mô dài hạn.