Chứng khoán sôi động, vì sao nhà đầu tư vẫn lỗ?

Dòng tiền quay lại giúp thị trường chứng khoán Việt Nam sôi động hơn trong những tuần gần đây. Thanh khoản cải thiện, nhiều nhóm cổ phiếu xuất hiện các nhịp tăng nhanh, qua đó giữ cho chỉ số VN-Index duy trì xu hướng đi lên. Tuy nhiên, trái ngược với diễn biến điểm số, không ít nhà đầu tư lại có cảm giác “không cùng nhịp” với thị trường, dù bề ngoài bức tranh chung khá tích cực.

Theo các chuyên gia, đây không phải nghịch lý mới, nhưng đang trở nên rõ nét hơn khi thị trường bước vào trạng thái vận động khác so với các chu kỳ trước: chỉ số tăng, nhưng cơ hội không lan tỏa đều.

Tại hội thảo “Vững bước vượt sóng – Nâng tầm vị thế 2026” do Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) tổ chức, các chuyên gia cho rằng sự sôi động hiện nay không đồng nghĩa với việc đầu tư trở nên dễ dàng hơn. Ngược lại, thị trường càng sôi động theo từng “điểm nóng” thì việc nắm bắt cơ hội lại càng khó.

Chỉ số tăng, nhưng trải nghiệm đầu tư không tương xứng

Ông Nguyễn Xuân Bình, Giám đốc Khối Phân tích KBSV, cho biết thị trường thời gian qua không tăng nhờ mặt bằng cổ phiếu đồng loạt đi lên, mà chịu ảnh hưởng lớn từ một số nhóm và cổ phiếu có tỷ trọng cao trong chỉ số. Điều này khiến VN-Index giữ được xu hướng tăng, nhưng không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của phần lớn nhà đầu tư.

Trong năm 2025, nếu tính đầy đủ cấu phần VN-Index, định giá thị trường có thời điểm ở vùng cao. Tuy nhiên, khi loại trừ tác động của nhóm cổ phiếu “họ Vingroup”, mặt bằng định giá chung lại thấp hơn đáng kể. Theo ông Bình, điều này cho thấy chỉ số đã bị “kéo” bởi một số cổ phiếu trụ, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại không tăng tương xứng.

Thực tế này lý giải vì sao nhiều nhà đầu tư cá nhân và cả các quỹ đầu tư gặp khó trong việc vượt hiệu suất VN-Index. Khi mức tăng tập trung vào một số ít cổ phiếu dẫn dắt, cơ hội đầu tư thực tế bị thu hẹp đáng kể so với cảm nhận từ diễn biến điểm số.

Dòng tiền nội dẫn dắt, khối ngoại vẫn thận trọng

Ở góc độ vĩ mô và dòng vốn, ông Trần Đức Anh, Giám đốc Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường KBSV, cho rằng việc khối ngoại bán ròng mạnh trong năm 2025 và tiếp tục thận trọng đầu năm 2026 không xuất phát từ đánh giá tiêu cực về thị trường Việt Nam.

Theo ông Đức Anh, quyết định của nhà đầu tư nước ngoài chịu tác động lớn từ xu hướng tái phân bổ vốn toàn cầu, áp lực tỷ giá và môi trường lãi suất quốc tế. Trong bối cảnh đó, dòng tiền ngoại có xu hướng quan sát và lựa chọn cơ hội mang tính chọn lọc, thay vì mua ròng trên diện rộng.

Ngược lại, dòng tiền trong nước vẫn giữ vai trò dẫn dắt thị trường, nhưng mang tính ngắn hạn và luân chuyển nhanh hơn. Dòng tiền tập trung vào từng câu chuyện cụ thể, rút ra khi kỳ vọng đạt được, khiến thị trường dễ xuất hiện các nhịp tăng nóng nhưng cũng nhanh chóng phân hóa trở lại.

Cơ hội vẫn có, nhưng không dành cho số đông

Từ góc nhìn chiến lược, ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng Giám đốc AFA Capital, cho rằng năm 2026 vẫn mở ra cơ hội cho thị trường chứng khoán, nhưng cách tiếp cận cần khác so với các chu kỳ trước.

Theo ông Tuấn, động lực tăng trưởng không còn đến từ mặt bằng lãi suất thấp, mà dịch chuyển sang các yếu tố như đầu tư công, cải cách thể chế và sự hình thành các thị trường mới. Trong bối cảnh đó, kỳ vọng một “con sóng” lan tỏa toàn thị trường sẽ khó phù hợp; thay vào đó là các cơ hội mang tính chọn lọc cao.

Các chuyên gia thống nhất rằng thị trường năm 2026 nhiều khả năng vẫn sôi động, nhưng không dễ đầu tư. Cơ hội vẫn hiện hữu, song không trải đều và đòi hỏi nhà đầu tư phải tập trung nhiều hơn vào nền tảng doanh nghiệp, khả năng tạo lợi nhuận thực và dòng tiền bền vững, thay vì chỉ nhìn vào diễn biến chỉ số.