Chứng khoán: Đợi 20 tỷ USD để "hóa rồng"?

VinaCapital ước tính khoảng 20 thương vụ niêm yết trong ba năm tới có thể bổ sung thêm 20 tỷ USD vốn hóa cho chứng khoán Việt Nam, song tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp và khả năng hấp thụ của thị trường.

Thị trường chứng khoán có nhiều chuyển biến năm nay

Trong báo cáo chiến lược năm 2026, VinaCapital — định chế tài chính quản lý hàng tỷ USD — đã khắc họa thị trường chứng khoán Việt Nam không phải bằng một biểu đồ đi lên đồng loạt, mà là một "bức tranh ghép" đa sắc và đầy rẫy sự phân hóa. Ở đó, thời kỳ "nước lên thuyền lên" đã chấm dứt, nhường chỗ cho kỷ nguyên của tư duy chọn lọc dựa trên lợi nhuận cốt lõi, chính sách vĩ mô và câu chuyện riêng biệt của từng doanh nghiệp.

Một điểm sáng đáng kinh ngạc là khả năng "thử lửa" của nội lực. Dù nhà đầu tư nước ngoài đã rút ròng kỷ lục khoảng 9 tỷ USD trong giai đoạn 2024-2025, thị trường vẫn đứng vững nhờ sức hấp thụ bền bỉ từ dòng vốn nội. Đây là minh chứng rõ nét cho sự trưởng thành của hệ thống tài chính trong nước trước những cú sốc ngoại biên.

Cú hích 20 tỷ USD và lộ trình nâng tầm vốn hóa

Điểm nhấn thu hút sự chú ý nhất trong báo cáo chính là triển vọng về nguồn cung hàng hóa chất lượng cao. Phát súng hiệu đến từ kế hoạch niêm yết của chuỗi bán lẻ Điện Máy Xanh ngay trong năm nay. Tuy nhiên, đó mới chỉ là khởi đầu.

VinaCapital dự báo trong 3 năm tới, khoảng 20 thương vụ niêm yết quy mô lớn sẽ đổ bộ, kỳ vọng bổ sung thêm 20 tỷ USD vốn hóa cho thị trường. Làn sóng này không chỉ làm dày thêm bảng danh mục cho nhà đầu tư mà còn là điều kiện cần để tái định vị vị thế của chứng khoán Việt Nam trên bản đồ đầu tư khu vực.

Ngành ngân hàng và bài toán chất lượng tài sản

Với nhóm cổ phiếu "vua", VinaCapital dự báo một năm tăng trưởng khả quan với lợi nhuận toàn ngành có thể đạt mức 17%. Dù lãi suất tiền gửi 12 tháng được dự báo tăng thêm 50-100 điểm cơ bản, nhưng đây lại là đòn bẩy tích cực cho biên lãi ròng (NIM) của các nhà băng.

Tuy nhiên, sự sắc sảo trong đầu tư lúc này nằm ở phương pháp "từ dưới lên" (bottom-up). Nhà đầu tư cần tỉnh táo để phân loại:

Tập trung vào các ngân hàng có thanh khoản dồi dào, kiểm soát tốt tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR).

Thận trọng với các đơn vị chấp nhận hy sinh biên lợi nhuận để "giải cứu" dự án bất động sản hoặc sở hữu chất lượng tài sản kém.

Bất động sản và đầu tư công: Cuộc thanh lọc nghiệt ngã

Dưới áp lực tăng lãi suất, cơn say đầu cơ bất động sản đã chính thức hạ nhiệt. Thị trường đang chứng kiến một cuộc thanh lọc khốc liệt: các dự án thổi giá hoặc kém chất lượng rơi vào trạng thái "đóng băng", trong khi phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thực vẫn duy trì tốc độ hấp thụ ổn định.

Song hành với đó, dòng vốn từ đầu tư công của Chính phủ đang mở ra những cánh cửa mới. Dù nhiều đơn vị thụ hưởng trực tiếp chưa lên sàn, nhưng những doanh nghiệp niêm yết ở vị thế đón đầu hạ tầng sẽ là "mỏ vàng" cho những nhà đầu tư có tầm nhìn chọn lọc.

Thanh khoản Margin: Sự hồi phục sau giai đoạn thắt chặt

Sau khi vượt ngưỡng 10 tỷ USD vào năm 2025, dư nợ margin đã trải qua đợt co hẹp cục bộ vào cuối năm do các quy định về an toàn hệ thống của ngân hàng. Tuy nhiên, nút thắt này đang dần được nới lỏng. VinaCapital kỳ vọng dòng vốn ký quỹ sẽ sớm khôi phục, tạo ra xung lực hỗ trợ thị trường đáng kể trong giai đoạn trước Tết Nguyên đán, khi biên lãi ròng từ việc cho vay các công ty chứng khoán vẫn là "miếng bánh" hấp dẫn đối với hệ thống ngân hàng.