Chưa đến lúc hạ lãi suất?

Cú sốc năng lượng từ Trung Đông cùng bóng ma lạm phát trỗi dậy đang đảo lộn hoàn toàn bàn cờ tiền tệ toàn cầu. Trái với kỳ vọng hạ nhiệt, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới thời tân Chủ tịch Kevin Warsh nhiều khả năng sẽ chọn giải pháp "đóng băng" lãi suất cho đến hết năm 2026.

Lạm phát nóng trở lại, giá năng lượng leo thang và thị trường lao động vẫn bền bỉ đang khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất tại Mỹ dần suy yếu. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều chuyên gia tin rằng Fed sẽ chọn đứng yên thay vì nới lỏng chính sách trong phần còn lại của năm 2026.

Biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên nền kinh tế thế giới. Theo JPMorgan, lạm phát trung bình tại các nền kinh tế phát triển đã tăng từ 2,2% hồi đầu năm lên 3,3% vào tháng 4, khiến thị trường ngày càng lo ngại các ngân hàng trung ương đang phản ứng chậm hơn diễn biến thực tế.

Báo cáo mới nhất của Bank of America cho thấy 46 trong số 68 ngân hàng trung ương trên thế giới đang chứng kiến lạm phát vượt mục tiêu. Nhiều cơ quan điều hành tiền tệ, đặc biệt tại châu Á, đã bắt đầu chuyển sang lập trường cứng rắn hơn.

Tuy nhiên, Fed vẫn là tâm điểm được giới đầu tư toàn cầu theo dõi sát nhất.

Theo ông Nicholas Spiro, chuyên gia của Lauressa Advisory, có ba yếu tố đang khiến khả năng Fed nới lỏng chính sách ngày càng xa vời.

Đầu tiên là lạm phát. Giá năng lượng tăng mạnh đã kéo lạm phát toàn phần của Mỹ lên 4,2% trong tháng 5, mức cao nhất ba năm. Đáng chú ý, nhiều chỉ số lạm phát cơ bản cũng tăng trở lại, cho thấy áp lực giá cả không còn giới hạn ở nhóm năng lượng.

Thứ hai là thị trường lao động. Sau giai đoạn giảm tốc năm 2025, nền kinh tế Mỹ bất ngờ tạo thêm 172.000 việc làm trong tháng gần nhất, gần gấp đôi dự báo. Trung bình ba tháng qua, số việc làm mới đạt khoảng 190.000 mỗi tháng, phản ánh sức chống chịu đáng kể của nền kinh tế.

Yếu tố thứ ba đến từ làn sóng đầu tư AI. Dù công nghệ này có thể giúp nâng cao năng suất trong dài hạn, nhu cầu vốn khổng lồ hiện nay lại đang đẩy giá chất bán dẫn và nhiều loại tài sản liên quan đi lên, tạo thêm áp lực lạm phát.

Citadel Securities nhận định các yếu tố từ AI, năng lượng và thị trường lao động đang làm gia tăng rủi ro lạm phát, khiến khả năng Fed phải duy trì chính sách chặt chẽ cao hơn trước.

Vì sao Fed vẫn có thể "án binh bất động"?

Dù áp lực lạm phát gia tăng, nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn nghiêng về kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất.

Theo UBS, thị trường đang tập trung quá mức vào tác động ngắn hạn của giá năng lượng mà chưa đánh giá đầy đủ nguy cơ suy yếu tăng trưởng trong trung hạn. Thu nhập thực tế của người lao động Mỹ đã giảm hai tháng liên tiếp, trong khi tỷ lệ tiết kiệm xuống mức thấp nhất trong bốn năm.

Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh cũng đang tự tạo ra hiệu ứng thắt chặt tài chính.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã tăng từ 4% lên 4,5% chỉ sau vài tháng, còn lợi suất 30 năm đang ở vùng cao nhất kể từ năm 2007. Điều này khiến chi phí vay vốn và lãi suất thế chấp tăng lên, qua đó làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế mà không cần Fed trực tiếp nâng lãi suất.

Một yếu tố khác là những tranh luận xoay quanh tính độc lập của Fed. Các phát biểu liên tục từ Tổng thống Donald Trump về việc hạ lãi suất đã khiến thị trường trái phiếu thận trọng hơn, trong khi giới đầu tư lo ngại những bất đồng chính sách nội bộ có thể gia tăng.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng lựa chọn hợp lý nhất hiện nay là giữ nguyên lãi suất cho đến khi xuất hiện tín hiệu rõ ràng hơn về lạm phát hoặc tăng trưởng.

Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?

Chính sách của Fed luôn tạo hiệu ứng lan tỏa tới tỷ giá, lãi suất và dòng vốn toàn cầu. Khi triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ trở nên khó đoán hơn, doanh nghiệp Việt Nam được khuyến nghị tăng cường quản trị rủi ro tỷ giá và nguồn vốn.

Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần xây dựng kịch bản ứng phó với biến động USD, rà soát cơ cấu nợ ngoại tệ, chủ động tích lũy ngoại tệ theo kế hoạch và đưa yếu tố tỷ giá vào mô hình định giá sản phẩm thay vì chỉ dựa vào chi phí đầu vào.

Trong giai đoạn bất định hiện nay, khả năng quản trị rủi ro tài chính có thể trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp.