#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Chốt NAV” cuối năm: 15 năm lịch sử TTCK cho thấy niềm vui hay nước mắt của nhà đầu tư

VN-Index vừa lập đỉnh lịch sử mới, nhưng niềm hưng phấn trên bảng điện lại không lan tỏa tương xứng tới phần lớn nhà đầu tư. Khi điểm số được “kéo” chủ yếu bởi một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thị trường bước vào giai đoạn nhạy cảm cuối năm, nơi hiệu ứng “chốt NAV” được nhắc đến nhiều hơn bao giờ hết.

Phiên giao dịch ngày 23/12 ghi nhận VN-Index tăng mạnh 21,12 điểm, đóng cửa tại 1.772,15 điểm – mức cao nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam.

Động lực tăng điểm tiếp tục đến từ nhóm cổ phiếu họ Vingroup. VIC và VHM tăng trần, VPL tăng 5,1% (phiên tăng thứ sáu liên tiếp và lần đầu vượt mốc 100.000 đồng/cp), trong khi VRE tăng 3,8%. Riêng 4 mã này đã đóng góp tới 30,3 điểm cho VN-Index.

Tính trong hai phiên 22–23/12, chỉ số tăng gần 70 điểm thì nhóm cổ phiếu Vingroup chiếm hơn 50 điểm. Từ đầu năm 2025 đến nay, vai trò dẫn dắt của nhóm này càng rõ nét khi riêng VIC đóng góp hơn một nửa số điểm tăng của VN-Index trên sàn HoSE.

Việc chỉ số nhanh chóng xác lập mặt bằng điểm số mới là điều không thể phủ nhận. Tuy nhiên, mặt trái là sự lệch pha ngày càng rõ giữa VN-Index và diễn biến chung của phần lớn cổ phiếu trên thị trường. Dòng tiền tập trung vào một số mã vốn hóa lớn khiến bức tranh toàn thị trường bị đánh giá là “méo mó”, thiếu sự lan tỏa cần thiết.

Điểm số xanh, tài khoản đỏ

Diễn biến phiên sáng 24/12 phản ánh rõ sự bất cân xứng này. Trong hơn 30 phút đầu phiên, VN-Index có lúc tăng hơn 10 điểm nhờ VIC bật tăng gần 4%. Tuy nhiên, khi cổ phiếu này bất ngờ đảo chiều giảm gần 3%, chỉ số có thời điểm mất tới 17 điểm, trước khi hồi về sát tham chiếu vào khoảng 9h52, cùng với việc VIC chỉ còn giảm nhẹ 0,5%.

Đáng chú ý, dù VN-Index liên tiếp lập đỉnh mới, không ít nhà đầu tư vẫn ghi nhận tài khoản thua lỗ do nắm giữ các cổ phiếu không thuộc nhóm dẫn dắt. Thực tế này khiến tâm lý thị trường trở nên thận trọng hơn, thanh khoản duy trì ở mức thấp và nhiều dòng vốn lớn có xu hướng đứng ngoài quan sát, đặc biệt trong giai đoạn cuối năm.

“Chốt NAV cuối năm”: Hiệu ứng có thật nhưng không phải phép màu

Trong bối cảnh đó, câu chuyện “chốt NAV cuối năm” tiếp tục được nhắc đến như một yếu tố hỗ trợ tâm lý ngắn hạn cho thị trường.

Theo ông Trần Thăng Long – chuyên gia từ Chứng khoán BSC, tháng 12 nhìn chung là giai đoạn tích cực với chứng khoán Việt Nam. Thống kê 15 năm qua cho thấy VN-Index tăng trung bình 0,96% trong tháng cuối cùng của năm.

Tuy nhiên, ngày giao dịch cuối cùng của năm – thường được gọi là “phiên chốt NAV huyền thoại” – lại không mang tính áp đảo như nhiều nhà đầu tư kỳ vọng. Xác suất tăng/giảm trong ngày 31/12 gần như cân bằng, khoảng 50/50, với mức biến động trung bình chỉ khoảng 0,3%.

Hiệu ứng rõ nét hơn thường xuất hiện trong ba phiên giao dịch cuối năm. Trong 15 năm gần đây, VN-Index tăng điểm 12 lần trong giai đoạn này, tương ứng xác suất khoảng 80%, với mức tăng trung bình 0,83%. Đây là khoảng thời gian thị trường có thể xuất hiện lực cầu mang tính kỹ thuật.

Window dressing và rủi ro mua đuổi

Nguyên nhân chủ yếu đến từ hiện tượng “window dressing”, khi các tổ chức đầu tư có xu hướng mua vào những cổ phiếu có thanh khoản tốt hoặc diễn biến tích cực nhằm làm đẹp danh mục trước thời điểm báo cáo cuối năm. Tuy vậy, lực mua này thường mang tính cục bộ, tập trung vào một số mã nhất định và chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

“Chốt NAV cuối năm là hiện tượng có thật, nhưng đã bị phóng đại. Đây không phải xu hướng đầu tư dài hạn mà chỉ là hiệu ứng thời điểm, thường kéo dài 3–5 phiên”, ông Long nhận định. Chuyên gia này cũng khuyến nghị nhà đầu tư tránh kỳ vọng quá mức, hạn chế mua đuổi trong bối cảnh dư địa tăng của thị trường không còn nhiều và rủi ro điều chỉnh có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Trong bối cảnh VN-Index liên tiếp lập đỉnh nhưng độ rộng thị trường suy yếu, câu hỏi “niềm vui hay nước mắt” ở những phiên cuối năm vẫn còn bỏ ngỏ – và câu trả lời có lẽ phụ thuộc nhiều vào việc nhà đầu tư đang đứng ở đâu trong dòng chảy của thị trường.