Chịu áp lực kép, Hòa Phát có giữ được vị trí?

Khi Pomina quay trở lại đường đua và VinMetal chính thức vào cuộc, thị trường thép Việt Nam được dự báo sẽ sớm bước vào giai đoạn xoay trục cạnh tranh, nơi những doanh nghiệp đang chiếm thị phần lớn như Hòa Phát sẽ phải đối mặt với áp lực chưa từng có.

Áp lực với các doanh nghiệp như Hòa Phát không chỉ đến từ thép xây dựng mà còn từ thép chất lượng cao của VinMetal. Ảnh minh họa.

Ở phân khúc thép xây dựng, sự hồi sinh của Pomina đồng nghĩa với việc miếng bánh thị phần sẽ không còn “độc diễn” của Hòa Phát. Pomina vốn sở hữu hệ thống nhà máy, mạng lưới phân phối và thương hiệu đã được khẳng định trong nhiều năm. Khi các rào cản tài chính được tháo gỡ và công suất được khôi phục, doanh nghiệp này hoàn toàn có thể nhanh chóng giành lại thị phần, đặc biệt tại khu vực phía Nam - nơi từng là “sân nhà” của Pomina.

Áp lực với các doanh nghiệp như Hòa Phát không chỉ đến từ thép xây dựng mà còn từ thép chất lượng cao của VinMetal. Đây là phân khúc Hòa Phát đang hướng tới trong một vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, sự xuất hiện của VinMetal sẽ khiến kế hoạch của Hòa Phát gặp nhiều rủi ro.

Chuyên gia nghiên cứu thị trường Lê Thanh An chỉ ra lợi thế khủng của VinMetal không chỉ bởi nhà máy có tổng công suất lên tới 20 triệu tấn/năm mà còn ở cách đầu tư bài bản với công nghệ hiện đại bậc nhất.

“Cách đầu tư của Vingroup luôn bài bản, gốc rễ với công nghệ hiện đại nhất. VinFast từng được xây dựng từ con số 0 nhưng nhanh chóng trở thành số 1 tại Việt Nam. VinMetal cũng có nhiều cơ hội như vậy”, ông An nói.

Đặc biệt, VinMetal có sẵn hệ sinh thái tiêu thụ nội bộ, từ sản xuất ô tô, phát triển hạ tầng, đến các dự án đô thị, giao thông quy mô lớn, khiến cuộc cạnh tranh không còn thuần túy là bán thép ra thị trường tự do. Ông Nguyễn Duy Khánh cho rằng, khi nguồn cung được “xếp chỗ” trong chuỗi giá trị khép kín, VinMetal sẽ không cần “tự bơi” để kiếm đầu ra - điều kiện rất khó có doanh nghiệp nào trên thị trường có thể so kè.

Đáng nói, năng lực của VinMetal không chỉ nằm ở công suất, số lượng, mà còn ở tiêu chuẩn xanh. Ông Khánh tin tưởng rằng, với nhà máy ứng dụng công nghệ mới và nguồn năng lượng tái tạo, VinMetal có thể tạo ra chuỗi cung ứng “net-zero” từ đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Đây sẽ là cơ hội để VinMetal chiếm lĩnh thị trường khi các yêu cầu về phát thải và truy xuất nguồn gốc ngày càng chặt chẽ.

Giới phân tích dự đoán, khi VinMetal vận hành đúng tiến độ và Pomina duy trì được nhịp phục hồi, trật tự thị trường thép Việt Nam sẽ khó giữ nguyên như hiện tại. Hòa Phát, doanh nghiệp dẫn đầu về thị phần, sẽ phải đối mặt với gọng kìm từ hai phía: một bên là Pomina ở mảng thép xây dựng, bên kia là VinMetal tiến công vào phân khúc thép cao cấp.

Thay vì cuộc chơi quen thuộc dựa trên sản lượng và giá bán, ngành thép Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới, nơi nguồn lực tài chính, hệ sinh thái đầu ra và tầm nhìn dài hạn sẽ quyết định vị thế. Trong bức tranh đó, những doanh nghiệp như VinMetal rõ ràng nắm giữ lợi thế lớn cả về ngắn hạn và dài hạn. Ngược lại, sức ép khổng lồ có thể sẽ buộc “người chơi cũ” phải nhường sân.