Chính quyền vào cuộc giúp TKV lấy lại mỏ than đẹp từ tay đối tác ngoại

Tranh chấp kéo dài giữa TKV và Công ty Vietmindo khiến dự án mở rộng khai thác than tại Uông Thượng - Đồng Vông bị đình trệ, dù mỏ cũ đã hết hạn khai thác từ năm 2021. TKV đề nghị tỉnh Quảng Ninh thúc đẩy Vietmindo hoàn tất thủ tục đóng cửa mỏ và bàn giao mặt bằng để sớm đưa dự án vào khai thác.

Dự án mở rộng khai thác mỏ than chất lượng cao của TKV gặp đình trệ vì đối tác nước ngoài chưa bàn giao mặt bằng.

Dự án khai thác than đình trệ vì vướng mắc thủ tục

Một trong những kiến nghị cấp bách của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đối với tỉnh Quảng Ninh là đẩy nhanh tiến độ đưa vào khai thác dự án mở rộng lộ thiên khu Uông Thượng - Đồng Vông (TP Uông Bí). Đây được xem là dự án quan trọng nhằm nâng công suất khai thác than ngay trong năm nay.

Theo kế hoạch, dự án lẽ ra đã được triển khai từ năm 2024 với công suất khoảng 650.000 tấn/năm. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thể khởi động do chưa hoàn tất hồ sơ cấp phép. Nguyên nhân chính là mỏ cũ, trước đây thuộc Công ty PT. Vietmindo Energitma (100% vốn nước ngoài), vẫn chưa hoàn tất thủ tục đóng cửa mỏ dù đã hết thời hạn khai thác.

Theo quy định, để cấp phép cho mỏ mới nằm trên ranh giới mỏ cũ, mỏ cũ phải được đóng cửa hợp lệ. Tuy nhiên, không chỉ chậm trễ trong việc bàn giao mặt bằng, Công ty Vietmindo còn chưa hoàn thành thủ tục kết thúc hợp đồng hợp tác kinh doanh với Công ty Than Uông Bí (thuộc TKV), dù hợp đồng đã hết hạn từ lâu.

Trước tình trạng này, TKV tiếp tục đề nghị tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo, yêu cầu Công ty Vietmindo thực hiện đầy đủ trách nhiệm pháp lý liên quan đến việc kết thúc hợp đồng và bàn giao mặt bằng.

Mỏ than chất lượng cao bị bỏ không suốt nhiều năm

Tranh chấp kéo dài giữa TKV (đại diện là Công ty Than Uông Bí) và Công ty Vietmindo đã khiến một trong những mỏ than có chất lượng tốt nhất Quảng Ninh bị bỏ hoang suốt nhiều năm.

Hợp đồng hợp tác kinh doanh giữa hai bên được ký từ năm 1991, cho phép Công ty Vietmindo đầu tư khai thác mỏ than Đồng Vông - Uông Thượng trong 30 năm, với tỷ lệ lợi nhuận 90% thuộc về Vietmindo và 10% cho Công ty Than Uông Bí. Mỏ than này có diện tích hơn 1.000 ha, trữ lượng than chất lượng cao hàng đầu Quảng Ninh.

Dù hợp đồng có hiệu lực từ 1991, đến năm 1997 Công ty Vietmindo mới chính thức khai thác than. Theo giấy phép, công ty này được khai thác đến năm 2021 hoặc cho đến khi đạt giới hạn 6,25 triệu tấn than sạch. Tuy nhiên, theo số liệu của TKV, từ năm 1997 đến 2018, Vietmindo đã khai thác hơn 10 triệu tấn than sạch (tương đương 13,5 triệu tấn than nguyên khai), trong đó xuất khẩu hơn 8,6 triệu tấn.

Dù hết hạn giấy phép vào năm 2021, Công ty Vietmindo vẫn chậm trễ trong việc hoàn tất thủ tục đóng cửa mỏ và bàn giao lại toàn bộ diện tích khai thác. Đến nay, công ty này chỉ bàn giao một phần nhỏ diện tích, khiến chính quyền địa phương không thể triển khai các thủ tục tiếp theo để giao lại cho TKV khai thác.

Trước đó, vào năm 2019, Công ty Vietmindo từng có văn bản xin gia hạn khai thác thêm 20 năm, với lý do trữ lượng than tại Đồng Vông vẫn còn khoảng 12 triệu tấn. Tuy nhiên, TKV đã kiến nghị không gia hạn giấy phép và đề nghị đóng cửa mỏ ngay sau khi giấy phép hết hiệu lực vào năm 2021.

Hiện, việc giải quyết tranh chấp và bàn giao mặt bằng vẫn bế tắc, khiến một mỏ than có giá trị lớn tiếp tục bị lãng phí, ảnh hưởng đến kế hoạch khai thác than của TKV cũng như nguồn thu ngân sách địa phương.