Chính quyền Trump "tìm đường mới" để áp thuế nhập khẩu

Bất chấp gáo nước lạnh từ Tòa án Tối cao, chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa chính thức kích hoạt các cuộc điều tra quy mô lớn theo Mục 301, một nước đi pháp lý hiểm hóc nhằm khôi phục các mức thuế đối ứng lên Trung Quốc, EU và nhiều nền kinh tế lớn.

Ngày 11/3 (giờ Mỹ), chính quyền Tổng thống Donald Trump thông báo mở các cuộc điều tra thương mại đối với Trung Quốc, Mexico, Liên minh châu Âu và hơn 10 nền kinh tế khác.

Các cuộc điều tra được tiến hành theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cơ chế cho phép Mỹ áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia bị cho là có hành vi thương mại không công bằng.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết phạm vi điều tra có thể tiếp tục mở rộng sang các quốc gia khác.

Theo ông, mục tiêu của chính sách này vẫn là bảo vệ việc làm trong nước và đảm bảo môi trường thương mại “công bằng hơn” cho doanh nghiệp Mỹ.

Nhắm vào tình trạng dư thừa công suất

Các cuộc điều tra mới sẽ tập trung vào những chính sách và hoạt động sản xuất bị cho là tạo ra tình trạng dư thừa công suất trong một số ngành công nghiệp.

Theo quan điểm của Washington, một số đối tác thương mại lớn đang duy trì năng lực sản xuất vượt quá nhu cầu thị trường, dẫn tới tình trạng thặng dư thương mại kéo dài.

Ngoài Trung Quốc, Mexico và Liên minh châu Âu, nhiều nền kinh tế khác như Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và Singapore cũng nằm trong danh sách bị xem xét.

Theo quy trình của Mục 301, cơ quan thương mại Mỹ sẽ tiếp nhận ý kiến từ doanh nghiệp và tổ chức các phiên điều trần trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.

Nếu phát hiện hành vi bị cho là không công bằng, Mỹ có thể áp dụng các biện pháp đáp trả như thuế nhập khẩu, phí dịch vụ hoặc các biện pháp thương mại khác.

Tìm cách khôi phục thuế sau phán quyết của tòa án

Động thái điều tra diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng Tổng thống Trump không có thẩm quyền áp thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Chỉ vài giờ sau phán quyết, ông Trump đã ký sắc lệnh áp dụng mức thuế toàn cầu 10% theo một điều khoản khác của luật thương mại, tuy nhiên mức thuế này chỉ có hiệu lực trong thời gian tối đa 150 ngày.

Giới chức Mỹ cho biết các cuộc điều tra hiện nay nhằm tạo cơ sở pháp lý mới để khôi phục hoặc thay thế các mức thuế trước đó.

Theo Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, trong vài tháng tới chính phủ Mỹ sẽ hoàn tất các nghiên cứu thương mại cần thiết. Khi đó, các mức thuế mới có thể được áp dụng trở lại với nền tảng pháp lý vững chắc hơn.