#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Chiến lược cứng rắn của ông Trump với Trung Quốc: Khởi đầu cho một đợt siết chặt mới?

Tổng thống Mỹ Donald Trump thường nhấn mạnh thuế quan khi nói về Trung Quốc, nhưng các động thái của ông từ khi nhậm chức cho thấy một chiến lược siết chặt toàn diện hơn, với hàng loạt biện pháp kinh tế vượt xa vấn đề thuế.

Sau nhiều năm Mỹ từng bước thu hẹp hợp tác kinh tế với Trung Quốc, những động thái mới nhất của Tổng thống Donald Trump cho thấy một hướng đi quyết liệt hơn: cắt giảm sâu rộng và mạnh mẽ hơn quan hệ với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Siết kiểm soát đầu tư Trung Quốc

Bản ghi nhớ được công bố ngày 21/1 yêu cầu tăng cường giám sát đầu tư Trung Quốc vào các lĩnh vực chiến lược của Mỹ như công nghệ và cơ sở hạ tầng trọng yếu. Mặc dù đây không phải sắc lệnh hành pháp nên chưa tác động ngay lập tức đến chính sách, nhưng nó đặt nền móng cho hàng loạt quy tắc hạn chế mới.

Tổng thống Trump chỉ đạo Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan xây dựng biện pháp ngăn chặn nhà đầu tư Mỹ hỗ trợ quân sự Trung Quốc, đồng thời cấm các cá nhân có liên hệ với Bắc Kinh thâu tóm doanh nghiệp và tài sản quan trọng của Mỹ.

Bản ghi nhớ cũng nêu rõ, Mỹ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư từ đồng minh, đồng thời duy trì kiểm soát chặt chẽ đối với các đối thủ như Trung Quốc, vốn bị cáo buộc lợi dụng đầu tư để tiếp cận công nghệ, sở hữu trí tuệ và gia tăng ảnh hưởng trong các ngành chiến lược như nông nghiệp, khoáng sản và vận tải biển.

Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) sẽ được mở rộng thẩm quyền để giám sát cả các khoản đầu tư mới, đồng thời loại bỏ cơ chế "giảm nhẹ" – phương án từng giúp một số công ty điều chỉnh quyền sở hữu để vượt qua rào cản an ninh quốc gia. Ông Trump cũng yêu cầu xem xét lại cấu trúc niêm yết của các công ty Trung Quốc trên sàn chứng khoán Mỹ, vốn bị chỉ trích là gây rủi ro cho nhà đầu tư Mỹ.

Dù vậy, bà Samm Sacks, chuyên gia tại Trung tâm Paul Tsai Trung Quốc (Đại học Yale), nhận định các động thái này có thể chỉ là “công cụ mặc cả” để ông Trump tạo thế đàm phán với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Căng thẳng thương mại leo thang

Một trong những nguyên nhân khiến ông Trump đẩy mạnh biện pháp siết chặt với Trung Quốc là Bắc Kinh không thực hiện đầy đủ cam kết trong thỏa thuận thương mại ký đầu năm 2020. Tuy nhiên, ông vẫn có cách tiếp cận linh hoạt hơn so với một số cố vấn diều hâu, cho thấy khả năng để ngỏ thỏa thuận nếu cảm thấy có lợi cho Mỹ.

Dù áp đặt thêm 10% thuế lên toàn bộ hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trong tháng này, ông Trump vẫn thể hiện sự cởi mở với một số khoản đầu tư nước ngoài, chẳng hạn như việc Nhật Bản đầu tư vào ngành thép Mỹ hay đề xuất "giải cứu" TikTok. Ông cũng tuyên bố sẵn sàng để các công ty Trung Quốc xây dựng nhà máy ô tô tại Mỹ với điều kiện tuyển dụng lao động địa phương.

Trong quá khứ, ông từng ra quyết định cứu tập đoàn ZTE của Trung Quốc sau khi ông Tập Cận Bình đóng vai trò trung gian giúp ông Trump gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Điều này cho thấy, dù đang gia tăng áp lực lên Bắc Kinh, ông Trump vẫn có thể cân nhắc nới lỏng nếu đạt được nhượng bộ có lợi cho Mỹ.

Trung Quốc cũng không đứng yên. Bắc Kinh đáp trả bằng các biện pháp thuế quan đối với hàng nhập khẩu Mỹ, hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng và mở cuộc điều tra chống độc quyền nhắm vào Google. Trong khi đó, chính quyền Trump đang cân nhắc các biện pháp cứng rắn hơn, từ hủy bỏ quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn với Trung Quốc đến siết chặt kiểm soát xuất khẩu chip.

Gần đây, Mỹ đã làm việc với Nhật Bản và Hà Lan để ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ sản xuất chip tiên tiến. Đồng thời, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cũng tiến hành một vụ kiện nhằm bảo vệ ngành đóng tàu Mỹ trước sự cạnh tranh từ Trung Quốc.

Những động thái này cho thấy căng thẳng thương mại Mỹ - Trung có thể tiếp tục leo thang trong thời gian tới, với các biện pháp mạnh tay hơn từ cả hai phía.