Chặn đứng kẽ hở trục lợi nhà ở xã hội

Bằng cách áp đặt thời hạn phản hồi nghiêm ngặt và buộc công khai danh sách người mua, quy định mới kỳ vọng sẽ dẹp bỏ những "góc tối" trong quy trình xét duyệt vốn dĩ đầy cảm tính trước đây.

Theo quy định mới của Bộ Xây dựng, cán bộ, chiến sĩ có nhu cầu mua hoặc thuê mua nhà ở sẽ phải đăng ký thông qua đơn vị công tác thay vì làm việc trực tiếp với chủ đầu tư.

Hồ sơ sau đó được chuyển về cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an để rà soát, phân bổ theo quỹ căn hộ từng dự án và địa phương.

Danh sách đủ điều kiện tiếp tục được đối chiếu với Sở Xây dựng trước khi trình phê duyệt chính thức. Với các trường hợp không đạt yêu cầu, cơ quan chức năng phải phản hồi bằng văn bản trong thời hạn 15 ngày.

Đối với nhà ở xã hội sử dụng vốn ngoài ngân sách, người dân sẽ nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư. Mỗi cá nhân hoặc hộ gia đình chỉ được đăng ký một dự án tại cùng thời điểm nhằm tránh tình trạng giữ chỗ, đầu cơ suất mua.

Sau thời gian nhận hồ sơ, chủ đầu tư phải gửi danh sách lên Sở Xây dựng để kiểm tra và công khai kết quả trong vòng 30 ngày.

Minh bạch hóa để chặn trục lợi chính sách

Nhiều chuyên gia cho rằng việc bổ sung nhiều tầng kiểm tra cùng quy định bắt buộc công khai danh sách đủ điều kiện là bước đi cần thiết nhằm giảm nguy cơ phát sinh cơ chế “xin - cho”.

Điểm đáng chú ý nằm ở yêu cầu giải trình rõ lý do từ chối hồ sơ, thay vì tình trạng phản hồi mập mờ như trước đây.

Các chuyên gia cũng đánh giá việc chuẩn hóa quy trình sẽ giúp hạn chế tình trạng khai không đúng đối tượng, mua bán suất hoặc lợi dụng kẽ hở chính sách để đầu cơ nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc lớn vào khả năng liên thông dữ liệu giữa địa phương, cơ quan quản lý và chủ đầu tư.

Nguồn cung vẫn là bài toán lớn

Dù quy trình xét duyệt được siết chặt hơn, áp lực lớn nhất của thị trường hiện nay vẫn là thiếu nguồn cung nhà ở xã hội tại các đô thị lớn.

Nhu cầu thực tiếp tục tăng mạnh trong khi số lượng dự án triển khai còn hạn chế, khiến nhiều người thu nhập thấp gặp khó trong việc tiếp cận nhà ở phù hợp.

Giới chuyên gia cho rằng nếu không đồng thời tháo gỡ quỹ đất, vốn và thủ tục đầu tư, việc siết xét duyệt sẽ khó giải quyết triệt để bài toán an cư cho người dân.