Căng thẳng Trung Đông có thể làm khó Fed

Các nhà phân tích cho rằng một yếu tố mới vừa xuất hiện có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục trì hoãn việc cắt giảm lãi suất: cuộc xung đột quân sự bùng phát giữa Israel và Iran vào tuần trước.

Kể từ nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, ông Donald Trump liên tục gây áp lực buộc Fed phải hạ lãi suất. Mới tuần trước, ông gọi Chủ tịch Fed Jerome Powell là “tên ngốc” vì không giảm lãi suất, và cho biết Nhà Trắng có thể sẽ phải "ra tay" nếu Fed không hành động.

Tuy nhiên, Fed đến nay vẫn giữ lập trường thận trọng, cho rằng cần thời gian để đánh giá tác động từ các chính sách của chính quyền Trump đến nền kinh tế Mỹ trước khi điều chỉnh lãi suất. Giờ đây, với căng thẳng leo thang ở Trung Đông, Fed có thêm lý do để duy trì mức lãi suất hiện tại.

Rạng sáng thứ Sáu, Israel không kích các cơ sở quân sự và hạt nhân của Iran, khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt – giá dầu thô đã tăng hơn 7% trong phiên cuối tuần và có lúc tăng hơn 3% trong phiên sáng thứ Hai (16/6). Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu xung đột tiếp tục leo thang, áp lực lạm phát sẽ gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt là tại Mỹ, làm phức tạp thêm các tính toán chính sách của Fed.

“Nếu giá dầu tiếp tục cao do chiến sự, Fed sẽ càng khó xử, nhất là khi các mức thuế quan hiện tại vốn đã đẩy lạm phát lên cao,” ông Robert Sockin, chuyên gia cấp cao tại Citigroup, nhận định với CNN.

Tuần này, Fed sẽ họp chính sách định kỳ vào thứ Ba và thứ Tư. Lãi suất quỹ liên bang được dự báo giữ nguyên trong khoảng 4,25–4,5%. Trước khi xung đột bùng phát, sau hai báo cáo lạm phát tháng 5 yếu hơn dự kiến, thị trường kỳ vọng Fed có thể giảm lãi suất vào tháng 9 và tiếp tục hạ thêm vào tháng 10. Tuy nhiên, tình hình mới ở Trung Đông khiến kỳ vọng này suy yếu.

Theo ông Sockin, “Fed chưa vội cắt giảm vì chưa rõ ảnh hưởng của thuế quan đến kinh tế. Nếu rủi ro lạm phát tăng lên, có thể Fed sẽ chờ đến cuối năm để cân nhắc hành động.”

Nhiều chuyên gia cho rằng môi trường hiện nay quá nhiều bất định – từ chính sách thuế, chi tiêu chính phủ của ông Trump đến các căng thẳng địa chính trị – khiến việc hoạch định chính sách tiền tệ trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Chiến lược gia vĩ mô John Velis của BNY Mellon nhận định: “Chính sách tiền tệ không phải là công cụ lý tưởng để ứng phó các cú sốc địa chính trị, nhưng Fed buộc phải hành động thận trọng hơn.”

Thêm vào đó, thị trường lao động Mỹ vẫn cho thấy sự vững vàng. Tháng 5, nền kinh tế tạo thêm 139.000 việc làm phi nông nghiệp, vượt dự báo, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp 4,2%. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu vẫn thấp, và nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh vào cuối tháng 4.

Nói cách khác, khi thị trường lao động vẫn ổn định, Fed có thể yên tâm chờ đợi. Tuy nhiên, nếu kinh tế bất ngờ suy yếu nhanh và tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, Fed có thể buộc phải giảm lãi suất ngay cả khi giá dầu chưa hạ nhiệt.

Ông Jay Bryson, kinh tế trưởng tại Wells Fargo, chia sẻ với CNN: “Chúng ta cần chờ xem giá dầu cao kéo dài bao lâu. Nếu chiến sự lan rộng, lạm phát sẽ leo thang. Nhưng đến cuối mùa hè, tăng trưởng việc làm có thể suy yếu. Thậm chí, đến tháng 11, có thể ghi nhận tăng trưởng việc làm âm nếu nhiều công chức liên bang nghỉ việc tự nguyện.”