Cái chết của Ali Larijani và lỗ hổng quyền lực Tehran

Vụ ám sát nhân vật cấp cao nhất kể từ đầu cuộc chiến cùng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz đang khiến giá dầu toàn cầu chao đảo, làm dấy lên bóng ma lạm phát và khủng hoảng năng lượng diện rộng.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran vừa xác nhận Thư ký Ali Larijani đã tử nạn trong cuộc không kích của Israel. Giữa lúc tổn thất leo thang, Tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei gây rúng động khi tuyên bố "chưa phải lúc cho hòa bình", đẩy khu vực vào một cuộc đối đầu trực diện không hồi kết.

Cái chết của Ali Larijani và lỗ hổng quyền lực Tehran

Ông Ali Larijani, cựu Chủ tịch Quốc hội Iran, tham dự cuộc họp báo sau cuộc gặp với Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri tại Beirut, Lebanon ngày 15/11/2024

Cái chết của ông Ali Larijani – người từ lâu được coi là "kiến trúc sư" an ninh và đối ngoại của Iran – là tổn thất lớn nhất của Tehran kể từ khi xung đột nổ ra. Cuộc tấn công đêm 16/3 của Israel không chỉ hạ sát ông Larijani mà còn lấy đi mạng sống của con trai và cấp phó của ông, đánh dấu một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng trong lòng bộ máy lãnh đạo Iran.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai thách thức khi tuyên bố đã "xóa sổ thêm hai cái tên" trong danh sách mục tiêu. Đáp trả gay gắt, Tehran đã dội tên lửa đầu đạn chùm xuống Tel Aviv, chứng minh năng lực phản công tầm xa bất chấp các đợt oanh kích dữ dội từ Mỹ và Israel suốt nhiều tuần qua.

"Chưa phải lúc hòa bình"

Trong thông điệp chính sách đầu tiên, Tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei đã dập tắt mọi nỗ lực trung gian hòa giải. Ông khẳng định Iran sẽ không đàm phán chừng nào Mỹ và Israel chưa chấp nhận thất bại và bồi thường thiệt hại. Thái độ cứng rắn này cho thấy Iran sẵn sàng cho một cuộc chiến tiêu hao kéo dài.

Tại Mỹ, nội bộ chính quyền ông Donald Trump cũng xuất hiện rạn nứt khi người đứng đầu Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia Joseph Kent từ chức để phản đối cuộc chiến. Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục chỉ trích các đồng minh NATO là "ngu ngốc" khi không hỗ trợ quân sự tại eo biển Hormuz, khẳng định Mỹ đủ sức hành động đơn độc.

Thế giới "thấm đòn" bão giá

Cuộc chiến không còn gói gọn trong biên giới hai nước mà đã trở thành thảm họa kinh tế toàn cầu. Việc đóng cửa eo biển Hormuz – huyết mạch của 1/5 lượng dầu mỏ thế giới – đã đẩy giá dầu tăng vọt 45% kể từ cuối tháng 2.

Liên minh châu Âu và các tổ chức quốc tế cảnh báo về một cuộc khủng hoảng lương thực và năng lượng tồi tệ nếu chiến sự kéo dài qua mùa hè. Tại thực địa, con số thương vong đã vượt ngưỡng hàng nghìn người ở cả Iran và Lebanon, trong khi các căn cứ Mỹ tại vùng Vịnh liên tục hứng chịu "mưa" tên lửa, đẩy mức độ nguy hiểm lên nấc thang cao nhất trong lịch sử hiện đại.