Các nhà bán lẻ tăng tốc mở chuỗi, cuộc đua ngày càng nóng

Từ đầu năm 2025, các doanh nghiệp bán lẻ liên tục mở rộng mạng lưới siêu thị, trung tâm thương mại nhằm gia tăng độ phủ và nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới.

Bán lẻ hiện đại bùng nổ

Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2024, ngành bán buôn - bán lẻ tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu thu hút đầu tư nước ngoài, với tổng vốn đăng ký gần 1,41 tỷ USD. Xét về số lượng dự án, ngành này chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các giao dịch góp vốn, mua cổ phần, đạt 40,9%. Đầu năm 2025, thị trường bán lẻ hiện đại càng sôi động hơn khi hàng loạt siêu thị, trung tâm thương mại mới liên tục ra mắt, mở rộng sự hiện diện của cả doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Theo Bộ Công Thương, ngành bán lẻ Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh với tiềm năng rộng mở. Cả nước hiện có 1.080 siêu thị, 240 trung tâm thương mại, 8.500 chợ truyền thống, hàng nghìn cửa hàng tiện lợi và khoảng 2,2 triệu hộ kinh doanh cá thể. Sự mở rộng nhanh chóng của hệ thống bán lẻ hiện đại đang tạo nên sự chuyển dịch rõ nét trong thói quen mua sắm của người tiêu dùng.

Các doanh nghiệp tăng tốc mở rộng

Không nằm ngoài xu hướng, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước đang đẩy mạnh đầu tư vào siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng tiện lợi. Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) vừa khai trương trung tâm thương mại mới trên đường Võ Văn Kiệt (quận 6, TP.HCM) với quy mô gần 30.000 m², gồm 6 tầng nổi và 1 tầng hầm. Đây là trung tâm thương mại lớn nhất trong hệ thống của SATRA, nâng tổng số điểm bán lẻ của doanh nghiệp lên gần 200.

Cùng với đó, AEON Việt Nam tiếp tục thực hiện chiến lược mở rộng, khai trương AEON Xuân Thủy (quận Cầu Giấy, Hà Nội) vào giữa tháng 1/2025. Tập đoàn Nhật Bản này đang đẩy mạnh mô hình bán lẻ đa dạng với quy mô linh hoạt, tiếp cận trực tiếp các khu dân cư để gia tăng tiện ích cho khách hàng.

Trong tháng 1/2025, Saigon Co.op cũng mở thêm ba siêu thị, nâng tổng số điểm bán của hệ thống lên 800 trên cả nước. Doanh nghiệp này đang hướng đến việc ứng dụng công nghệ AI vào vận hành, từ quảng bá sản phẩm, thanh toán tự động đến phân tích nhu cầu tiêu dùng, nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.

Không chỉ các ông lớn, những thương hiệu mới cũng mở rộng nhanh chóng. Tính đến cuối năm 2024, chuỗi bán lẻ King Food đã đạt mốc 80 siêu thị tại TP.HCM và Bình Dương, khẳng định sức hút của phân khúc bán lẻ thực phẩm tiện lợi.

Thị phần bán lẻ hiện đại dần mở rộng

Ông Nguyễn Anh Đức, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, nhận định năm 2024 đánh dấu sự dịch chuyển rõ rệt giữa bán lẻ hiện đại và bán lẻ truyền thống. Trước đại dịch Covid-19, tỷ trọng bán lẻ hiện đại chiếm 24%, giảm xuống 18-19% sau dịch, nhưng đã tăng lên 25% vào năm 2024. Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, con số này thậm chí đạt 28-30%, cao hơn nhiều so với các tỉnh thành khác.

Dù vậy, thị trường vẫn đang chịu sự cạnh tranh mạnh từ các nhà bán lẻ nước ngoài, vốn đang chiếm khoảng 2/3 phân khúc bán lẻ hiện đại. Điều này giúp thị trường phát triển theo tiêu chuẩn quốc tế nhưng cũng tạo áp lực đáng kể lên doanh nghiệp nội địa.

Việt Nam – thị trường bán lẻ phát triển nhanh nhất khu vực

Bộ Công Thương dự báo đến năm 2025, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam có thể chạm mốc 350 tỷ USD, đóng góp 59% GDP. Riêng tháng 1/2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 573,3 nghìn tỷ đồng, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước.

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường bán lẻ phát triển nhanh nhất Đông Nam Á nhờ dân số trẻ, thu nhập bình quân tăng và nhu cầu tiêu dùng mở rộng. Báo cáo của KPMG chỉ ra rằng tiêu dùng nội địa tiếp tục là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế trong năm 2025, với mục tiêu tổng mức bán lẻ tăng ít nhất 12%. Yếu tố thúc đẩy bao gồm tăng lương, tinh giản bộ máy hành chính và các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ.

Bên cạnh đó, du lịch cũng được dự báo sẽ phục hồi mạnh, với kỳ vọng thu hút 22-23 triệu lượt khách quốc tế nhờ các chính sách thị thực thông thoáng hơn.

Cơ hội và thách thức phía trước

Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng nhu cầu tiêu dùng sẽ được hỗ trợ bởi chính sách giảm thuế VAT thêm 2% từ ngày 1/1/2025 đến 30/6/2025. Đồng thời, Chính phủ đang thúc đẩy phát triển thương mại điện tử và hoàn thiện Luật Thương mại điện tử nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp bán lẻ.

Theo báo cáo của Nielsen IQ, năm 2025, tổng mức chi tiêu toàn cầu dự kiến tăng 5,5%, với khoảng 131 triệu người gia nhập tầng lớp tiêu dùng. Trong đó, Việt Nam đứng thứ 5 trong danh sách 17 quốc gia có trên 1 triệu người mới bước vào nhóm khách hàng tiềm năng. Đặc biệt, thế hệ Gen Z được nhận định sẽ đóng vai trò quan trọng trong xu hướng chi tiêu, thúc đẩy tăng trưởng bán lẻ dù nền kinh tế có đối mặt với thách thức.

Nhìn về dài hạn, để duy trì đà tăng trưởng, ngành bán lẻ cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư vào mô hình bán lẻ đa kênh và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Việc tích hợp công nghệ vào vận hành không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trước sự xâm nhập mạnh mẽ của các thương hiệu ngoại nhập giá rẻ.

Bộ Công Thương đặt mục tiêu tăng trưởng bán lẻ đạt 10% trong năm 2025, đồng thời triển khai các giải pháp kích cầu để thúc đẩy tiêu dùng. Điều này không chỉ mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp trong nước mà còn tạo sức bật cho toàn ngành bán lẻ Việt Nam trong giai đoạn mới.