Bitcoin “bốc hơi” 15% trong 1 tháng: Strategy “bay” 58 tỷ USD, các công ty vay nợ mua crypto mắc kẹt trong cơn bão tiền số

Trong tháng qua, Bitcoin lao dốc 15%, kéo theo hàng loạt “cá voi crypto” lao xuống vực thẳm. Strategy, từng có vốn hóa 128 tỷ USD, nay bốc hơi gần 58 tỷ USD, trong khi nhiều công ty khác mắc kẹt vì vay nợ mua tiền số. Những khoản lỗ khổng lồ này không chỉ khiến nhà đầu tư hoang mang mà còn đặt dấu hỏi nghiêm trọng về mô hình kinh doanh “kho bạc crypto” vốn từng được ca ngợi là con đường làm giàu nhanh chóng.

“Chiến lược vàng” bỗng thành cạm bẫy

Mô hình công ty kho bạc tiền số từng được xem là cơ hội sinh lời hấp dẫn, bắt đầu từ việc Michael Saylor biến MicroStrategy thành “cá voi Bitcoin” từ năm 2020. Nhiều công ty khác nhanh chóng học theo: huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu hoặc vay nợ, mua crypto và giữ làm “kho bạc” doanh nghiệp. Khi thị trường tiền số tăng trưởng, cổ phiếu của những công ty này bùng nổ, thu hút cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức.

Tuy nhiên, sự hưng phấn ấy nhanh chóng biến thành rủi ro. Khi Bitcoin và Ether giảm giá, cổ phiếu của các công ty kho bạc crypto sụt giảm mạnh hơn giá trị tài sản cơ sở mà họ nắm giữ. Strategy giảm 26%, trong khi ETF liên quan MSTU giảm tới 50%. BitMine Immersion Technologies – công ty Ether lớn được Peter Thiel hậu thuẫn – mất hơn 30% giá trị trong tháng. ETHZilla cũng giảm 23%, cho thấy sự lan tỏa mạnh mẽ của cú lao dốc thị trường.

“Các công ty kho bạc tài sản kỹ thuật số về cơ bản là crypto có đòn bẩy, vì vậy khi crypto giảm, chúng giảm mạnh hơn,” ông Matthew Tuttle nhận định.

Strategy, từng đạt giá trị 128 tỷ USD vào mùa hè, hiện chỉ còn khoảng 70 tỷ USD, đồng nghĩa với khoản bốc hơi 58 tỷ USD vốn hóa chỉ trong vài tuần.

Mô hình kinh doanh “đòn kép” và cạm bẫy đòn bẩy

Những công ty này về bản chất là tài sản crypto có đòn bẩy: khi giá tiền số giảm, tác động lên cổ phiếu càng lớn. Nhiều doanh nghiệp còn được giao dịch với mức vốn hóa cao hơn giá trị thực của lượng Bitcoin hay Ether nắm giữ, tạo ra “phí bảo hiểm” (premium). Khi niềm tin giảm sút, premium biến mất, cổ phiếu lao dốc, các công ty thiếu đa dạng hóa gặp khó khăn, thậm chí buộc phải bán crypto để trang trải chi phí.

“Rất nhiều công ty trong số họ đang mắc kẹt,” Matt Cole, CEO của Strive, chia sẻ. Strive đã mua Bitcoin với giá trung bình cao hơn 10% so với mức hiện tại và cổ phiếu của công ty giảm 28% trong tháng.

Những nhà đầu tư lớn như Peter Thiel và hàng loạt cá nhân theo lời kêu gọi của các “tín đồ crypto” đều chịu thiệt hại nặng nề. Một nhà đầu tư trẻ ở Seattle cho biết đã mất 10.000 USD trên khoản đầu tư 100.000 USD vào BitMine, nhưng vẫn duy trì niềm tin dài hạn vào Ethereum và uy tín của các nhà quản lý.

Hai đòn tác động: Tài chính và mô hình

Theo Wall Street Journal, cú sụt giảm ảnh hưởng đến nhà đầu tư theo hai cấp độ:

Thiệt hại tài chính trực tiếp: Bitcoin giảm 15% khiến cổ phiếu của các công ty kho bạc crypto mất tới 25-50% giá trị. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đối mặt với khoản lỗ đáng kể.

Khủng hoảng mô hình kinh doanh: Việc giảm định giá đặt ra nghi vấn về tính bền vững của các công ty này. Các doanh nghiệp nhỏ không thể huy động vốn mới để mua thêm crypto, tạo áp lực bán và kéo thị trường đi xuống.

Một số nhà đầu tư vẫn tìm cách tận dụng cơ hội, mua thêm cổ phiếu hoặc quyền chọn, kỳ vọng thị trường sẽ hồi phục. Michael Saylor vẫn tiếp tục chiến lược tích lũy Bitcoin, cho rằng tài sản kỹ thuật số sẽ “không đi đâu cả”.

Bài học cảnh tỉnh

Đợt giảm giá này là lời nhắc nhở rõ ràng về rủi ro vốn có trong mô hình kho bạc crypto. Khi thị trường đi lên, lợi nhuận khổng lồ có thể xuất hiện; nhưng những cú lao dốc bất ngờ có thể khiến cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư trả giá đắt. Theo các chuyên gia, việc theo dõi giá trị tài sản ròng, premium cổ phiếu và chiến lược đa dạng hóa của các công ty là điều sống còn nếu muốn tham gia thị trường này.

“Đây là trò chơi rủi ro cao. Nhà đầu tư phải hiểu rằng khi bạn đặt cược vào crypto với đòn bẩy, những gì tăng mạnh cũng sẽ giảm sâu,” chuyên gia Matt Cole nhận định.

Trong bối cảnh thị trường tiền số đầy biến động, cú lao dốc vừa qua là minh chứng cho việc lợi nhuận siêu tốc luôn đi kèm với rủi ro cực lớn. Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần thận trọng, học cách quản trị rủi ro và không phụ thuộc quá nhiều vào sức tăng trưởng của crypto.