Bình ổn thị trường vàng: 'Đừng nhầm lẫn giữa ổn định giá với bóp giá’

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, việc ổn định thị trường vàng không đồng nghĩa với việc “ép giá” xuống thấp, mà mục tiêu quan trọng nhất là đảm bảo thị trường vận hành minh bạch, cạnh tranh công bằng, không bị chi phối bởi độc quyền hay đầu cơ.

Giá vàng tăng 56% – mức cao nhất trong gần 20 năm

Theo ông Huỳnh Minh Tuấn – Nhà sáng lập FIDT, Phó Chủ tịch Chứng khoán APG, trong 10 tháng đầu năm 2025, giá vàng đã tăng tới 56%, mức tăng mạnh nhất trong gần hai thập kỷ.

3 động lực chính dẫn dắt đà tăng này gồm:

Chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) – việc FED hạ lãi suất chậm hơn kỳ vọng khiến dòng tiền tiếp tục tìm đến vàng như kênh giữ giá trị an toàn.
Rủi ro kinh tế toàn cầu gia tăng do căng thẳng thương mại và chính sách thuế quan giữa các nền kinh tế lớn.
Các ngân hàng trung ương thế giới, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, đã tăng mạnh mua ròng vàng, đẩy nhu cầu lên mức kỷ lục.

Thị trường vàng trong nước: Nhiều biến động, kỳ vọng đổi mới nhờ Nghị định 232

Trước đà tăng của giá thế giới, thị trường vàng Việt Nam cũng chứng kiến nhiều biến động mạnh. Ông Huỳnh Minh Tuấn cho rằng, việc bỏ độc quyền vàng miếng và vận hành mô hình sàn vàng là bước đi hợp lý trong năm 2026.

“Mục tiêu là minh bạch hóa dữ liệu thị trường, hỗ trợ hoạch định chính sách và kiểm soát hoạt động mua bán bất thường, ngăn chặn rửa tiền và đầu cơ,” ông Tuấn nhận định.

PGS.TS Ngô Trí Long: Ổn định giá không có nghĩa là “ép giá”

Theo chuyên gia Ngô Trí Long, ổn định thị trường vàng không phải là “ép” giá xuống, mà là xây dựng một cơ chế vận hành liên thông, minh bạch để tránh méo mó do độc quyền hoặc đầu cơ.

Hiện chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đang ở mức 10–11%, trong khi tại các nước lân cận như Thái Lan, Malaysia chỉ khoảng 0,5%.

“Đây là vấn đề đau đầu nhất của cơ quan quản lý, vì chênh lệch quá lớn kéo theo buôn lậu, thất thoát ngoại tệ và thất thu thuế,” ông Long nói.

Ông cũng cho rằng Nghị định 232/2025/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng là bước đi đúng hướng, song cần linh hoạt hơn. Việc quy định vốn điều lệ quá cao cho doanh nghiệp kinh doanh vàng có thể vô tình tạo ra độc quyền nhóm mới.

“Ở các nước, vốn yêu cầu chỉ khoảng 50–200 triệu USD, còn Việt Nam lại đòi tới hàng nghìn tỷ đồng, điều này khiến chỉ vài doanh nghiệp đủ điều kiện và thị trường có nguy cơ tiếp tục méo mó”, ông Long nhấn mạnh.

“Giải cơn khát” thị trường vàng nhờ Nghị định 232

Theo bà Chu Phương, chuyên gia về thị trường kim loại quý, khi Nghị định 232 đi vào thực tế, thị trường vàng sẽ phần nào được “giải cơn khát”.

“Nếu sàn vàng được triển khai sớm, cùng các sản phẩm phái sinh, đây sẽ là cơ hội đầu tư mới, hạn chế vàng lậu, giảm áp lực lên ngoại tệ và tăng thu ngân sách qua thuế và phí”, bà nhận định.

Kiểm soát nhập khẩu vàng và ổn định tỷ giá

TS Phạm Đức Anh (Học viện Ngân hàng) cho rằng việc nhập khẩu vàng để phục vụ Sàn giao dịch có thể tạo áp lực lên tỷ giá, nhưng rủi ro này hoàn toàn có thể kiểm soát.

Ông đề xuất:

Chỉ cấp phép cho doanh nghiệp uy tín với khối lượng phù hợp;
Khuyến khích sử dụng hợp đồng tương lai ngoại tệ để cố định tỷ giá;
Mở rộng kênh đầu tư thay thế như trái phiếu doanh nghiệp, quỹ ETF nhằm giảm nhu cầu tích trữ vàng.

“Việt Nam từng nhập khẩu 43 tấn vàng năm 2022 mà tỷ giá vẫn ổn định, chứng tỏ khả năng kiểm soát của cơ quan điều hành là hoàn toàn khả thi,” ông nói thêm.

Minh bạch – chìa khóa cho thị trường vàng bền vững

Theo các chuyên gia, điều hành thị trường vàng không thể làm trong ngày một ngày hai, mà phải từng bước tiến tới thị trường hiện đại: từ vàng vật chất đến vàng tài khoản và vàng phái sinh.

PGS.TS Ngô Trí Long khẳng định: “Quan trọng nhất là phải minh bạch, cạnh tranh công bằng và đừng nhầm lẫn giữa ổn định giá với bóp giá".