Biến thể COVID “Ve sầu” âm thầm lan rộng tại Mỹ, giới y tế cảnh báo nguy cơ làn sóng dịch mới

Một biến thể Covid-19 mới mang biệt danh “Ve sầu” (Cicada) đang khiến giới khoa học và y tế toàn cầu đặc biệt chú ý khi có dấu hiệu lan rộng trở lại sau thời gian dài gần như “biến mất”. Chủng virus này được cho là có khả năng lây lan cao hơn và tiềm ẩn nguy cơ tạo ra một làn sóng dịch mới, đặc biệt tại Hoa Kỳ.

Biến thể “Ve sầu” là gì?

Biến thể “Ve sầu”, tên khoa học BA.3.2, là một nhánh phụ của dòng Omicron thuộc virus SARS-CoV-2 – tác nhân gây bệnh COVID-19. Chủng này lần đầu được phát hiện tại Nam Phi vào tháng 11/2024, nhưng phải đến tháng 9/2025 mới bắt đầu lan rộng hơn trên phạm vi quốc tế.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), BA.3.2 đã xuất hiện tại ít nhất 23 quốc gia và chiếm tới khoảng 30% số ca mắc ở một số khu vực tại châu Âu.

Tại Mỹ, biến thể này được ghi nhận lần đầu vào tháng 6/2025 ở một hành khách quá cảnh tại sân bay quốc tế San Francisco, đến từ Hà Lan. Tuy nhiên, phải đến tháng 1/2026, BA.3.2 mới được phát hiện trong mẫu bệnh phẩm lâm sàng của bệnh nhân trong nước.

Tính đến ngày 11/2, biến thể “Ve sầu” đã được phát hiện ở 9 ca cụ thể tại Mỹ (gồm 4 hành khách quốc tế và 5 bệnh nhân trong nước). Ngoài ra, dấu vết của virus còn xuất hiện trong mẫu nước thải và trên máy bay tại 25 bang, bao gồm các bang lớn như New York, New Jersey và Connecticut.

Dù vậy, hiện BA.3.2 vẫn chưa phải biến thể chiếm ưu thế, khi chỉ chiếm dưới 1% tổng số ca nhiễm trên toàn quốc.

Vì sao biến thể này đáng lo ngại?

Các nhà khoa học cho biết BA.3.2 mang từ 70–75 đột biến trên protein gai – bộ phận giúp virus xâm nhập vào tế bào người. Số lượng đột biến lớn này có thể giúp virus “né miễn dịch”, tức giảm hiệu quả bảo vệ từ vaccine hoặc miễn dịch tự nhiên sau nhiễm bệnh trước đó.

Điều này đồng nghĩa với việc virus có thể lây lan nhanh hơn trong cộng đồng. Một số chuyên gia nhận định không loại trừ khả năng biến thể này sẽ gây ra một làn sóng dịch vào mùa hè và thậm chí trở thành chủng phổ biến tại Mỹ, dù kịch bản này vẫn chưa chắc chắn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng vaccine hiện tại vẫn có vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong.

Triệu chứng có thay đổi?

Cho đến nay, biến thể “Ve sầu” chưa cho thấy sự khác biệt rõ rệt về triệu chứng so với các biến thể trước. Người nhiễm vẫn có thể gặp các biểu hiện phổ biến như ho, sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau nhức cơ thể, đau họng, hắt hơi và các vấn đề đường hô hấp trên. Một số trường hợp thậm chí không có triệu chứng.

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 gây bệnh nặng hơn ở cấp độ cộng đồng, song đây vẫn là vấn đề đang được tiếp tục theo dõi.

Khuyến cáo từ cơ quan y tế

CDC khuyến cáo, nếu nghi ngờ hoặc có kết quả dương tính với Covid-19, người dân nên ở nhà, hạn chế tiếp xúc và đeo khẩu trang chất lượng cao khi cần ra ngoài.

Ngoài ra, cần nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và sử dụng thuốc không kê đơn để kiểm soát triệu chứng. Trong trường hợp xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, đau ngực, lú lẫn hoặc tím tái môi và da, người bệnh cần được cấp cứu ngay lập tức.

Dù đại dịch không còn ở giai đoạn cao điểm, Covid-19 vẫn gây ảnh hưởng đáng kể. Riêng trong năm 2025, Mỹ ghi nhận khoảng 290.000–450.000 ca nhập viện và từ 34.000–53.000 ca tử vong liên quan đến căn bệnh này.

Giới chuyên gia nhận định, sự xuất hiện của các biến thể mới như “Ve sầu” là lời nhắc rằng Covid-19 vẫn chưa hoàn toàn biến mất và cần tiếp tục được theo dõi chặt chẽ.