Bất ổn liên tiếp trong đấu giá đất: Nhiều người ví như "trò đùa"

Đấu giá đất là một trong những hoạt động quan trọng trên thị trường bất động sản, đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho các bên tham gia. Tuy nhiên, việc một số người coi đấu giá như một trò đùa khiến cho quá trình này không còn được thực hiện đúng quy trình và quy định, dẫn đến sự không chắc chắn và bất ổn trong thông tin thị trường.

Những bất ổn liên tục xảy ra tại các phiên đấu giá đất vùng ven Hà Nội.

Ngày 30/11, toàn bộ 22 lô đất tại xã Đỗ Động, huyện Thanh Oai (Hà Nội) được đưa ra đấu giá đều không thành công.

Ông Nguyễn Trọng Khiển, Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Oai, cho biết đến vòng thứ 8, mức giá cao nhất đạt khoảng 70 triệu đồng/m², nhưng các khách hàng đồng loạt bỏ cuộc, khiến phiên đấu giá thất bại hoàn toàn.

"Phần lớn những người tham gia đấu giá là từ các văn phòng môi giới bất động sản. Sau vài phiên, họ quen biết và liên kết với nhau, ảnh hưởng đến kết quả đấu giá. Việc không thành công đấu giá 22 lô đất lần này sẽ tác động không nhỏ đến thu ngân sách của huyện," ông Khiển nhận định.

Phiên đấu giá tại Sóc Sơn gây xôn xao

Trước đó, ngày 29/11, một phiên đấu giá đất tại huyện Sóc Sơn cũng thu hút sự chú ý khi xuất hiện mức giá trả cao bất thường, lên đến hơn 30 tỷ đồng/m² cho một số thửa đất.

Theo báo cáo từ Trung tâm Phát triển Quỹ đất huyện Sóc Sơn, trong vòng đấu thứ 5, một số khách hàng trả giá vượt xa thực tế. Điển hình, khách hàng P.N.T đưa ra mức giá 30 tỷ đồng/m² cho 3 thửa đất, trong khi khách hàng N.V.D trả giá 101,4 triệu đồng/m² cho 13 thửa đất. Các khách hàng khác như N.T.Q, N.T.T cũng trả mức giá từ 50 đến gần 100 triệu đồng/m².

Tuy nhiên, đến vòng đấu cuối cùng, 36 thửa đất không nhận được bất kỳ mức giá nào, dẫn đến việc chỉ 22/58 thửa đất được đấu giá thành công. Giá trúng thấp nhất là 32,4 triệu đồng/m², cao nhất 50,4 triệu đồng/m², với tổng số tiền trúng đấu giá đạt 112,2 tỷ đồng.

Đấu giá đất bị biến thành "trò đùa"

Luật sư Phạm Thanh Tuấn, chuyên gia pháp lý bất động sản, nhận định rằng các quy định pháp luật hiện hành chưa đầy đủ trong việc xử lý các hành vi thao túng, thổi giá trong đấu giá bất động sản.

Ông Tuấn cho biết, luật hiện tại không có quy định cụ thể về việc xử phạt hành vi thổi giá hay lũng đoạn thị trường. Các chế tài hành chính hoặc hình sự chỉ được áp dụng khi có kết luận từ cơ quan có thẩm quyền, và hiện chỉ xử lý tiền đặt cọc của người đấu giá nếu họ bỏ cuộc. "Chúng ta chỉ có các quy định về gian lận, lừa đảo, giả mạo thông tin trong kinh doanh bất động sản, nhưng chưa đủ để xử lý những hành vi mang tính chất thao túng, phá vỡ thị trường," ông Tuấn phân tích.

Trong các phiên đấu giá gần đây, ông Tuấn cho rằng một số cá nhân, nhóm người tham gia coi việc đấu giá đất như một trò đùa, dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng: gây rối loạn thị trường, làm nhiễu loạn thông tin và kích thích tâm lý đầu cơ đất đai.

Luật Đấu giá tài sản 2024, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, đã bổ sung các chế tài mới như cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với các trường hợp bỏ cọc. Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng trong các dự án đầu tư lớn, không giải quyết triệt để vấn đề đấu giá đất cá nhân.

Đề xuất giải pháp cho thị trường bất động sản

Ông Tuấn đề xuất tạm thời hạn chế đấu giá đất cá nhân và ưu tiên đấu giá cho doanh nghiệp thực hiện dự án nhà ở, ít nhất đến khi có bảng giá đất mới theo Luật Đất đai 2024. Bên cạnh đó, việc áp dụng công cụ thuế để giảm đầu cơ bất động sản cũng cần được cân nhắc, đi kèm với hệ thống dữ liệu minh bạch về giá đất.

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cảnh báo rằng những mức giá đấu cao không tưởng có thể gây lũng đoạn thị trường. Nguyên nhân chính là giá khởi điểm trong đấu giá thường quá thấp, chỉ bằng 10% giá thị trường, dẫn đến tiền đặt cọc không đủ lớn để ràng buộc trách nhiệm.

Để khắc phục, ông Đính đề xuất thuê đơn vị tư vấn độc lập xác định giá khởi điểm sát với giá thị trường, nhằm nâng cao tiền đặt cọc, giảm động lực cho các nhóm đầu cơ tham gia. Ông cũng nhấn mạnh cần yêu cầu người đấu giá chứng minh năng lực tài chính và cam kết sử dụng đất hiệu quả để ngăn chặn tình trạng bỏ hoang lãng phí.

"Việc thắt chặt các quy định và điều chỉnh theo hướng thị trường là cần thiết để đấu giá đất trở thành công cụ hiệu quả, minh bạch, thay vì công cụ đầu cơ gây rối loạn," ông Đính nhấn mạnh.

Từ tháng 8 đến nay, các phiên đấu giá đất tại Hà Nội liên tục gây chú ý bởi mức giá cao đột biến, đặc biệt tại các huyện Hoài Đức và Thanh Oai, nơi giá trúng đấu giá vượt mốc 100 triệu đồng/m². Tuy nhiên, bất ổn xảy ra khi nhiều người trúng đấu giá sau đó bỏ cọc.

Tại Thanh Oai, trong số 55 trường hợp trúng đấu giá trước đó, tất cả đều bỏ cọc khi đến hạn nộp tiền. Chỉ 13 lô đất được thanh toán đầy đủ với mức giá cao nhất là 55 triệu đồng/m².

Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động đấu giá đất tại Hà Nội, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho các địa phương trong việc quản lý, điều chỉnh giá đất và thu ngân sách.