Basel III cận kề: Ngân hàng dồn dập tăng vốn điều lệ

Trong năm 2025, hàng loạt ngân hàng đang đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn điều lệ, với mục tiêu kép: vừa tạo đà cho tăng trưởng tín dụng và đầu tư, vừa củng cố vững chắc nền tảng vốn theo yêu cầu ngày càng cao của Ngân hàng Nhà nước.

Cuộc đua tăng vốn: Ngân hàng tăng tốc đón chuẩn Basel III

Năm 2025 đang chứng kiến các ngân hàng Việt Nam dồn dập tăng vốn điều lệ. Đây là bước đi chiến lược, không chỉ nhằm mở rộng quy mô tín dụng và đầu tư mà còn để đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vốn ngày càng chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh chuẩn mực Basel III đang đến gần.

"Khẩn trương" tăng vốn: Hàng loạt ngân hàng nhập cuộc

Ngay từ đầu năm 2025, cuộc đua tăng vốn điều lệ đã trở nên nóng hơn bao giờ hết.

Nhóm ngân hàng quốc doanh:

Vietcombank gây ấn tượng khi cuối tháng 3 đã phát hành thêm hơn 2,7 tỷ cổ phiếu, nâng vốn điều lệ từ 55.890,9 tỷ đồng lên gần 83.557 tỷ đồng, trở thành ngân hàng có mức vốn điều lệ cao nhất hệ thống.

VietinBank dự kiến phát hành tối đa gần 2,4 tỷ cổ phiếu, hướng tới nâng vốn điều lệ từ 53.700 tỷ lên 77.671 tỷ đồng.

BIDV chưa công bố phương án năm 2025, nhưng đã chào bán xong 123,8 triệu cổ phiếu riêng lẻ hồi tháng 3, nâng vốn điều lệ lên hơn 70.213 tỷ đồng.

Nhóm ngân hàng tư nhân:

VIB trình kế hoạch phát hành hơn 417 triệu cổ phiếu thưởng, tăng vốn điều lệ lên 34.040 tỷ đồng.

PGBank chào bán 80 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tăng vốn từ 4.200 tỷ đồng lên 5.000 tỷ đồng.

Nam A Bank lên kế hoạch phát hành hơn 343 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu và 85 triệu cổ phiếu ESOP, nâng vốn lên 18.007 tỷ đồng.

NCB dự kiến phát hành 700 triệu cổ phiếu riêng lẻ, tăng vốn điều lệ từ 11.780 tỷ lên 18.780 tỷ đồng trong quý II - quý IV/2025.

ACB dự kiến phát hành gần 670 triệu cổ phiếu, tăng vốn thêm 6.700 tỷ đồng, từ 44.666 tỷ đồng lên 51.366 tỷ đồng.

TPBank dự kiến phát hành hơn 132 triệu cổ phiếu để trả cổ tức (tỷ lệ 5%), nâng vốn điều lệ lên hơn 27.740 tỷ đồng.

Bac A Bank dự kiến tăng vốn thêm gần 1.813 tỷ đồng lên 12.350 tỷ đồng thông qua phát hành cổ tức và chào bán cho cổ đông hiện hữu.

Tăng vốn: Yếu tố sống còn trước Basel III

Việc tăng vốn điều lệ trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các ngân hàng nhằm nâng cao năng lực tài chính, cải thiện khả năng chống chịu rủi ro và đảm bảo an toàn hệ thống trong xu hướng áp dụng chuẩn mực Basel III. Chủ trương này cũng phù hợp với định hướng của Chính phủ, thể hiện qua Chỉ thị 09 ngày 21/3/2025 của Thủ tướng Phạm Minh Chính, giao Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu các đề xuất liên quan đến lộ trình áp dụng Basel III.

Tài liệu Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) VietinBank chỉ rõ sự cần thiết của việc tăng vốn để nâng cao năng lực tài chính, đáp ứng yêu cầu về vốn tự có nhằm tuân thủ các quy định về tỷ lệ an toàn vốn (CAR). Ngoài ra, vốn điều lệ là một trong những yếu tố quan trọng mà các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế xét đến khi đánh giá để đưa ra quyết định tăng hoặc giảm thứ hạng tín nhiệm của ngân hàng.

Tiến sĩ Châu Đình Linh - Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM nhận định: "Việc tăng vốn đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, đặc biệt với những ngân hàng cần đáp ứng chuẩn Basel II và chuẩn bị cho lộ trình Basel III. Việc tăng vốn điều lệ sẽ giúp củng cố nguồn vốn cấp một, nâng cao chỉ số an toàn vốn, từ đó tăng cường sức mạnh tài chính, nâng niềm tin của khách hàng và hiện thực hóa các mục tiêu kinh doanh." Ông cũng nhấn mạnh, một "bộ đệm vốn" vững chắc sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất trong bối cảnh có biến động, rủi ro, và là điểm cộng trong việc xét hạn mức tăng trưởng tín dụng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân - Đại học Kinh tế Tp.HCM bổ sung rằng, trong bối cảnh quy mô hoạt động và tín dụng ngày càng mở rộng, việc gia tăng nội lực tài chính để bảo đảm hoạt động an toàn là điều tất yếu. Tăng vốn chính là cách để ngân hàng nâng cao "sức đề kháng", đặc biệt khi nợ xấu vẫn là một trong những rủi ro lớn của ngành ngân hàng hiện nay.

Thách thức và giải pháp cho mục tiêu tăng vốn

Tuy nhiên, không phải ngân hàng nào cũng dễ dàng đạt mục tiêu tăng vốn. Các chuyên gia cho rằng, nhóm ngân hàng quốc doanh và các nhà băng tư nhân lớn, nhờ thương hiệu mạnh và chiến lược kinh doanh rõ ràng, có thể huy động vốn thuận lợi hơn qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu hoặc thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Ngược lại, các ngân hàng có quy mô trung bình hoặc chưa niêm yết sẽ gặp nhiều thách thức hơn, đặc biệt trong việc tiếp cận vốn ngoại hay lựa chọn kênh tăng vốn phù hợp. Để cải thiện, các ngân hàng này cần tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động, quản trị rủi ro tốt và phát triển thương hiệu uy tín hơn. Việc ưu tiên tăng vốn từ nội lực, như lợi nhuận giữ lại, cũng được khuyến nghị, kết hợp với tái cơ cấu hoạt động để xây dựng nền tảng tăng trưởng bền vững.