Bao giờ Fed chịu "lùi một bước"?

Biên bản cuộc họp chính sách tháng 12 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã hé lộ những điều kiện then chốt có thể buộc ngân hàng trung ương này phải quay lại chu kỳ cắt giảm lãi suất, trong bối cảnh các rủi ro kinh tế bắt đầu lấn át lập trường thận trọng kéo dài.

Quyết định cắt giảm lãi suất lần thứ ba liên tiếp của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào cuối năm 2025 diễn ra trong bối cảnh cực kỳ nhạy cảm: Rủi ro suy yếu thị trường lao động ngày càng tăng, dù lạm phát vẫn ngoan cố duy trì trên mức mục tiêu 2% đã kéo dài hơn 4 năm.

Nội bộ chia rẽ và sự thận trọng của Fed

Đáng chú ý, đây không phải là một quyết định đồng thuận tuyệt đối. Thống đốc Fed Stephen Miran, một quan chức thân cận với Tổng thống Donald Trump, đã bỏ phiếu đòi giảm lãi suất mạnh mẽ hơn. Ngược lại, hai thành viên chính sách chủ chốt là Chủ tịch Fed khu vực Kansas City, Jeffrey Schmid, và Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago, Austan Goolsbee, lại kiên quyết bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất.

Dù các quan chức dự kiến sẽ tiếp tục giảm lãi suất trong năm 2026, khả năng hành động trong những cuộc họp chính sách sắp tới là không chắc chắn. Biên bản cuộc họp công bố tuần trước tiết lộ sự thận trọng đáng kể: “Một số quan chức cho rằng, dựa theo triển vọng kinh tế của họ, Fed có lẽ nên giữ nguyên lãi suất trong một thời gian sau khi hạ lãi suất tại cuộc họp này.”

Tuy nhiên, tài liệu cũng đưa ra một gợi ý rõ ràng về điều kiện then chốt để kích hoạt hành động tiếp theo: Lạm phát phải tiếp tục giảm dần. Biên bản khẳng định: “Đa số quan chức đánh giá rằng Fed có thể điều chỉnh thêm phạm vi mục tiêu của lãi suất quỹ liên bang nếu lạm phát giảm dần theo thời gian như dự kiến.”

Biến số lạm phát: tín hiệu giả và áp lực thuế quan

Năm 2025, lo ngại về chính sách thuế quan sâu rộng của Tổng thống Trump sẽ gây ra lạm phát phi mã đã không xảy ra. Trên thực tế, tốc độ tăng giá chỉ ở mức vừa phải. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 11 chỉ tăng 2,7% so với cùng kỳ, thấp hơn nhiều so với dự báo 3,1% của các nhà kinh tế. CPI lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) cũng chỉ tăng 2,6%.

Song, những con số này vẫn phát đi nhiều tín hiệu đáng ngờ:

Neo trên mục tiêu: Lạm phát vẫn kiên trì neo trên mức 2% của Fed.

Dữ liệu bị sai lệch: Nhiều chuyên gia cảnh báo báo cáo lạm phát tháng 11 có thể thiếu chính xác do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) thiếu hụt dữ liệu sau đợt đóng cửa chính phủ kéo dài 6 tuần. BLS đã phải sử dụng nhiều ước tính giá thay vì dữ liệu khảo sát thực tế.

Bà Diane Swonk, Kinh tế trưởng tại KPMG US, cảnh báo gay gắt trên Financial Times: "Bạn phải xem xét bản báo cáo một cách thận trọng. Những thứ đáng lẽ phải tăng lại đang giảm và những thứ đáng lẽ phải giảm lại đang tăng. Vì vậy, bản báo cáo gây khó hiểu và không hoàn toàn khớp với giá cả mà chúng tôi đã quan sát được."

Áp lực lạm phát không chỉ đến từ dữ liệu, mà còn từ tâm lý: 70% người Mỹ tham gia thăm dò (PBS News/NPR/Marist) cho biết chi phí sinh hoạt đang quá cao, điều này có thể tác động đến kỳ vọng lạm phát – yếu tố mà ngay cả Fed cũng khó kiểm soát.

Mặt khác, nguy cơ tiềm ẩn từ thuế quan đang dần lộ diện. Theo Rolf J. Langhammer, nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế Thế giới Kiel, tác động đầy đủ của thuế quan đang bị trì hoãn do doanh nghiệp đã tích trữ hàng hóa. Ông cảnh báo: “Lượng hàng hóa nhập khẩu trước đang giảm dần và tác động của thuế quan đối với lạm phát có thể trở nên rõ ràng hơn trong năm 2026.” Hiện tại, thuế suất hiệu lực trung bình của Mỹ đã là khoảng 17%, cao hơn khoảng 5 lần so với trước khi Tổng thống Trump nhậm chức, tạo ra một rào cản chi phí lớn cho năm tới.

Con đường cắt giảm lãi suất của Fed phụ thuộc hoàn toàn vào lạm phát, nhưng chất lượng dữ liệu và áp lực thuế quan tiềm ẩn đang khiến biến số này trở nên vô cùng khó lường.