Bank được nới “van tiền rẻ”: MBB, TCB có thực sự hưởng lợi nhất?

1. Tin nới “van tiền rẻ” là gì?

Câu chuyện thị trường đang chú ý gần đây là việc tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn, hay còn gọi là SMLR, được nới trở lại.

Hiểu đơn giản, ngân hàng có 2 loại nguồn vốn chính: vốn ngắn hạn và vốn trung dài hạn. Trong khi đó, khoản cho vay cũng chia thành ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Vấn đề là nhiều khoản vay của doanh nghiệp, cá nhân, bất động sản, mua nhà… thường là trung dài hạn, nhưng nguồn vốn huy động của ngân hàng lại chủ yếu là ngắn hạn.

Trước đây, tỷ lệ này từng ở mức cao, sau đó bị kéo xuống còn 30%. Nay nếu được nâng lên 40%, bank sẽ bớt nghẽn hơn về mặt quy định. Tức là cùng một lượng vốn ngắn hạn, ngân hàng có thể linh hoạt hơn trong việc tài trợ cho vay trung dài hạn.

Nghe sơ qua thì giống như bank có thêm tiền để cho vay. Nhưng thực tế phải nhìn kỹ hơn: đây mới là nới tỷ lệ, chứ chưa phải tiền rẻ được bơm ngay vào hệ thống.

2. Vì sao MBB, TCB được nhắc tới nhiều?

Lý do chính nằm ở CASA.

CASA là tiền gửi không kỳ hạn, tức nhóm tiền gửi có chi phí vốn thấp nhất đối với ngân hàng. Bank nào CASA cao thì về lý thuyết sẽ có lợi thế hơn, vì có nguồn vốn giá rẻ để tài trợ cho hoạt động cho vay.

Theo số liệu trong file, nhóm có CASA cao nhất gồm:

VCB: 32.55%

MBB: 32.27%

TCB: 31.45%

MSB: 25.51%

CTG: 24.08%

ACB: 21.23%

Trong khi đó, CASA bình quân ngành khoảng 18.40%.

Như vậy, MBB và TCB đều nằm trong nhóm top đầu về CASA, chỉ đứng sau hoặc xấp xỉ VCB. Đây là lý do thị trường hay nói MBB, TCB có thể hưởng lợi tốt hơn khi “van” SMLR được mở.

Vì nếu một ngân hàng có CASA cao, họ có nguồn vốn ngắn hạn chi phí thấp. Khi quy định cho phép dùng nhiều hơn phần vốn ngắn hạn để cho vay trung dài hạn, ngân hàng đó sẽ có nhiều dư địa hơn so với nhóm CASA thấp.

Nói ngắn gọn: SMLR được nới là lợi thế cho bank có CASA cao. Và trong nhóm TMCP tư nhân, MBB – TCB là 2 cái tên nổi bật nhất.

3. Nhưng lợi thế này không miễn phí

Điểm cần lưu ý là CASA cao không có nghĩa chi phí vốn không tăng.

Trong Q1/2026, COF của TCB là 4.17%, tăng 0.19 điểm %. MBB có COF 4.02%, tăng 0.18 điểm %. Đây là mức tăng khá mạnh nếu so với một số ngân hàng khác như CTG chỉ tăng 0.02 điểm %, VCB tăng 0.06 điểm %, BID tăng 0.07 điểm %.

Một vài số liệu COF Q1/2026 trong file:

HDB: 5.21%, tăng 0.20 điểm %

TCB: 4.17%, tăng 0.19 điểm %

MBB: 4.02%, tăng 0.18 điểm %

EIB: 4.76%, tăng 0.16 điểm %

LPB: 5.30%, tăng 0.15 điểm %

STB: 4.70%, tăng 0.14 điểm %

MSB: 3.95%, tăng 0.13 điểm %

VCB: 2.54%, tăng 0.06 điểm %

CTG: 3.33%, tăng 0.02 điểm %

Điều này cho thấy MBB và TCB đúng là có lợi thế CASA, nhưng chi phí vốn vẫn đang chịu áp lực tăng. Tức là được lợi ở một đầu, nhưng lại bị bù trừ bởi áp lực COF.

Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng: nới SMLR là MBB, TCB chắc chắn hưởng lợi mạnh ngay. Đúng hơn phải nói là: MBB, TCB có khả năng tận dụng chính sách tốt hơn, nhưng mức hưởng lợi thực tế còn phụ thuộc vào chi phí vốn có hạ hay không.

4. Vấn đề lớn hơn nằm ở LDR toàn hệ thống

Nếu nhìn rộng hơn, câu chuyện không chỉ nằm ở SMLR, mà còn ở LDR.

LDR là tỷ lệ cho vay trên huy động. Khi LDR căng, nghĩa là ngân hàng đã cho vay ra khá nhiều so với lượng tiền huy động được. Lúc đó, muốn tăng trưởng tín dụng tiếp, ngân hàng phải đi kiếm thêm tiền gửi hoặc nguồn vốn mới.

LDR toàn hệ thống đang căng. Đây là lý do dù SMLR được nới, bank vẫn chưa chắc có thể đẩy mạnh cho vay ngay.

=> SMLR là “được phép dùng tiền linh hoạt hơn”. Nhưng muốn cho vay mạnh thì vẫn phải có tiền thật. Nếu tiền gửi chưa quay lại, huy động vẫn khó, thì bank vẫn phải cạnh tranh lãi suất.

Và khi phải tăng lãi suất huy động, phát hành chứng chỉ tiền gửi hoặc trái phiếu để có vốn, thì chi phí vốn vẫn cao. Khi COF cao, biên lãi ròng NIM khó cải thiện mạnh.

5. Big4 hưởng lợi theo cách khác

Trong câu chuyện này, nhóm Big4 cũng đáng chú ý.

VCB, BID, CTG có lợi thế lớn về chi phí vốn rẻ hơn mặt bằng chung. Ví dụ trong Q1/2026, COF của VCB chỉ khoảng 2.54%, CTG 3.33%, BID 3.48%. Đây là vùng thấp hơn khá nhiều so với nhiều ngân hàng TMCP khác.

Big4 có 2 cách để dòng tiền đi ra nền kinh tế.

Một là cho vay trực tiếp ra thị trường 1, tức cho doanh nghiệp, cá nhân, dự án vay.

Hai là nếu Big4 chưa muốn đẩy mạnh cho vay vì khẩu vị rủi ro thận trọng hoặc nhu cầu vay chưa đủ tốt, dòng tiền có thể đi qua thị trường 2. Sau đó, các ngân hàng TMCP nếu còn room tín dụng, còn room LDR/SMLR và có khách vay thật thì mới đẩy ra thị trường 1.

Nhưng cần hiểu rõ: dòng tiền qua thị trường 2 chủ yếu hỗ trợ thanh khoản, chứ không giải quyết triệt để bài toán chi phí vốn. Nếu bank TMCP vẫn phải đi vay vốn với mặt bằng lãi suất cao, thì COF vẫn khó giảm nhanh.

6. Lãi suất vẫn là biến số quan trọng nhất

Một chi tiết đáng chú ý trong file là lãi suất OMO đang ở mức 4.5%. Ngoài ra, có hiện tượng ngân hàng chào lãi suất kỳ hạn 1 tháng lên tới 7.3%.

Điều này cho thấy thanh khoản hệ thống chưa thật sự quá dư dả. Nếu tiền rẻ thực sự quay lại mạnh, lãi suất huy động thường phải hạ rõ hơn, COF phải giảm và áp lực cạnh tranh vốn phải bớt đi.

Hiện tại, câu chuyện đúng hơn là: bank bớt nghẽn về quy định, nhưng vẫn phải đi tìm tiền.

Có thể là tăng huy động. Có thể là phát hành trái phiếu. Có thể là chứng chỉ tiền gửi. Nhưng nếu nguồn vốn đó có lãi suất cao, thì bản chất vẫn chưa xử lý được vấn đề chi phí vốn.

Đây là điểm nhà đầu tư rất dễ nhầm. Nới tỷ lệ không đồng nghĩa với bơm tiền rẻ.

7. Kết luận: tích cực, nhưng chưa đủ để mua bằng mọi giá

Tóm lại, việc nới SMLR là tin tích cực cho ngành ngân hàng. Nó giúp hệ thống bớt nghẽn về mặt quy định, đặc biệt với các ngân hàng đang có nhu cầu cho vay trung dài hạn.

MBB và TCB là 2 cái tên được chú ý vì có CASA rất cao, lần lượt khoảng 32.27% và 31.45%, cao hơn nhiều so với bình quân ngành 18.40%. Đây là lợi thế thật.

Tuy nhiên, lợi thế này chưa đủ để kết luận cổ phiếu sẽ tăng mạnh ngay. Vì COF của cả MBB và TCB trong Q1/2026 vẫn tăng khá mạnh, lần lượt tăng 0.18 điểm % và 0.19 điểm %. Trong khi đó, LDR toàn hệ thống vẫn căng, lãi suất huy động vẫn chịu áp lực, và dòng tiền gửi thật chưa quay lại đủ mạnh.

Nên nhìn câu chuyện này theo hướng: đây là mở van, nhưng nước có chảy mạnh hay không thì phải chờ.

Chờ tiền gửi quay lại.

Chờ lãi suất huy động hạ.

Chờ COF giảm.

Chờ NIM ổn định trở lại.

Và quan trọng nhất, chờ định giá cổ phiếu đủ hấp dẫn.

Vì vậy, MBB và TCB đúng là nhóm hưởng lợi về mặt cấu trúc, nhưng để mua cổ phiếu thì vẫn phải nhìn thêm định giá, kỳ vọng lợi nhuận và mức độ phản ánh vào giá. Tin tốt là một chuyện, còn điểm mua lại là câu chuyện khác.