#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Áp lực lãi suất "bủa vây" thị trường

Sự bất đối xứng giữa tỷ suất sinh lời thực tế và cái giá phải trả cho dòng vốn đang biến các khoản vay ngân hàng thành một "chiếc bẫy" tài chính đối với cả người mua nhà lẫn nhà phát triển dự án.

Trong bối cảnh bất động sản vẫn loay hoay tìm lại đà phục hồi, bài toán lãi suất đang nổi lên như rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp lẫn người mua nhà.

Khảo sát thị trường cho thấy lãi suất vay mua nhà hiện phổ biến ở mức 8-10%/năm trong giai đoạn ưu đãi. Tuy nhiên, sau khi hết thời gian hỗ trợ, nhiều khoản vay chuyển sang cơ chế thả nổi với lãi suất 11-15%/năm, khiến áp lực tài chính gia tăng đáng kể.

Theo TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, kinh tế vĩ mô Việt Nam hiện vẫn duy trì sự ổn định và đang đứng trước nhiều cơ hội tăng trưởng, đặc biệt tại TP.HCM sau khi mở rộng không gian phát triển.

Ông cho rằng giai đoạn từ nay đến năm 2030 là thời điểm cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển đô thị và mở rộng nguồn cung nhà ở xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu thực của người dân.

Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất vẫn nằm ở chi phí vốn.

"Lãi suất khoảng 15% hiện nay là quá cao. Thậm chí có những khoản vay tại ngân hàng thương mại cổ phần lên tới 18% nhưng vẫn khó giải ngân. Đây là tín hiệu rất đáng lo ngại", ông nhận định.

Theo tính toán của Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, tỷ suất lợi nhuận bình quân của nhiều ngành hiện chỉ dao động 5,3-6,2%. Trong khi đó, chi phí vay vốn lên tới 15% khiến doanh nghiệp gần như không còn dư địa mở rộng đầu tư hay sản xuất kinh doanh.

Không chỉ bất động sản, tác động của lãi suất cao đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác. Khi chi phí vốn tăng mạnh, áp lực lên nguyên vật liệu, đầu vào sản xuất và dòng tiền doanh nghiệp cũng ngày càng lớn.

TS. Phạm Viết Thuận cảnh báo nếu chính sách lãi suất không được điều chỉnh kịp thời, nền kinh tế có thể đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng hơn trong thời gian tới.

Đối với bất động sản, đây là ngành có chu kỳ đầu tư kéo dài, nhiều dự án cần từ 5-10 năm mới hoàn thiện và đưa vào khai thác. Việc duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài sẽ khiến doanh nghiệp liên tục gánh chi phí tài chính, làm gia tăng nguy cơ đình trệ hoặc đổ vỡ dự án.

Theo ông, không ít dự án chỉ riêng thủ tục điều chỉnh quy hoạch đã mất nhiều năm, vì vậy hiệu quả đầu tư không thể đánh giá theo những chu kỳ ngắn hạn.

"Nếu lãi suất tiếp tục neo ở mức cao như hiện nay, nguy cơ khủng hoảng thị trường là điều hoàn toàn có thể xảy ra", vị chuyên gia nhận định.

Đề xuất hỗ trợ lãi suất thay vì bơm vốn đơn thuần

Từ thực tế trên, TS. Phạm Viết Thuận cho rằng cơ quan quản lý cần chủ động hơn trong điều hành tiền tệ, đồng thời phân loại tín dụng bất động sản theo từng nhóm đối tượng thay vì áp dụng chính sách đồng loạt.

Theo ông, cần tách bạch hoạt động đầu cơ với nhu cầu nhà ở thực. Những người mua nhà lần đầu, đặc biệt là đối tượng nhà ở xã hội, cần được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Ông cũng cảnh báo mục tiêu phát triển một triệu căn nhà ở xã hội sẽ gặp nhiều thách thức nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao.

Đáng chú ý, vị chuyên gia đề xuất gói hỗ trợ 150.000 tỷ đồng nên được triển khai theo hướng hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp và người mua nhà thay vì chỉ tập trung cho vay.

Theo ông, mục tiêu cuối cùng không chỉ là cung ứng vốn mà phải giảm được chi phí vốn, bình ổn thị trường và tạo điều kiện để người dân tiếp cận nhà ở.

"Bình ổn lãi suất và tháo gỡ các nút thắt cho chương trình nhà ở xã hội là nhiệm vụ cấp thiết. Nếu chưa giải được bài toán lãi suất, rất khó để thị trường bất động sản phục hồi một cách bền vững", TS. Phạm Viết Thuận nhấn mạnh.