#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ample reserves: Cơ chế ít người hiểu nhưng có thể làm rung chuyển thị trường

Vào ngày 14/10/2025, Jerome Powell - Chủ tịch Federal Reserve - đã có bài phát biểu đáng chú ý tại hội nghị của National Association for Business Economics (NABE) ở Philadelphia, ông khẳng định rằng quá trình thu hẹp bảng cân đối (QT) của Fed “có thể đang tiến đến hồi kết” và đồng thời tái khẳng định rằng cơ chế Ample reserves đã chứng minh hiệu quả trong việc duy trì kiểm soát lãi suất và hỗ trợ hệ thống tài chính.

Trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang chịu nhiều áp lực từ thị trường lao động yếu và lạm phát ổn định ở mức cao, Powell đã dành phần lớn bài nói chuyện để giải thích tại sao Fed xem bảng cân đối là công cụ quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ.

Link: https://www.federalreserve.gov/newsevents/speech/powell20251014a.htm

1. Khái Niệm Ample Reserves

Trong bài phát biểu, Powell đã nhấn mạnh rằng ngân hàng trung ương (NHTW) hiện đang vận hành dưới một khung được gọi là Ample Reserves Regime - tức là hệ thống trong đó ngân hàng thương mại (NHTM) giữ mức dự trữ tại Fed ở mức đủ, thay vì mức rất thấp theo Scarce Reserves Regime như trước đây.

Tạm dịch: “Cơ chế Dự trữ dồi dào của chúng tôi đã được chứng minh rất hiệu quả, mang lại khả năng kiểm soát tốt lãi suất chính sách trong nhiều điều kiện kinh tế khó khăn, đồng thời thúc đẩy ổn định tài chính và hỗ trợ hệ thống thanh toán bền vững.”

Ông giải thích rằng:

+ Ngân hàng giữ dự trữ tại Fed - là khoản tiền thanh khoản rất an toàn - giúp hệ thống thanh toán hoạt động trơn tru, các ngân hàng có thanh khoản để thực hiện giao dịch với nhau.

+ Việc kiểm soát lãi suất chính sách được thực hiện thông qua IOR (Interest on Reserve Balances) và thông qua ON RRP (Overnight Reverse Repo) - chứ không chủ yếu bằng việc điều chỉnh tổng số dư dự trữ trong hệ thống.

+ Quan trọng là: Mức “dự trữ vừa đủ” (ample) không được xác định bằng một con số tuyệt đối duy nhất mà phụ thuộc vào nhiều chỉ báo thanh khoản và nhu cầu của hệ thống. Ông nói rằng Fed đang theo dõi “a wide range of indicators” để đánh giá xem dự trữ đã đủ chưa.

2. Lý Do Chuyển Từ Cơ chế Scarce Reserves Sang Ample Reserves

Powell đã trình bày ngắn gọn lịch sử và lý do tại sao Fed đã vận hành theo Cơ chế Ample Reserves từ sau khủng hoảng tài chính và đặc biệt từ đại dịch Covid 19:

Trước đây (giai đoạn Scarce Reserves), Fed duy trì dự trữ rất thấp, và để điều chỉnh lãi suất thì cần can thiệp thường xuyên trong hoạt động thị trường tiền tệ. Ông nói:

Khi đại dịch Covid 19 xảy ra, thị trường tài chính bị căng thẳng mạnh, và Fed đã phải mua một lượng lớn trái phiếu kho bạc và MBS để bơm thanh khoản và ổn định thị trường. Một hệ quả là dự trữ trong hệ thống ngân hàng được tăng lên rất lớn.

Khi đó, giữ một lượng dự trữ dư thừa giúp hệ thống ngân hàng và thị trường thanh khoản ổn định hơn, ít bị tổn thương bởi các biến động bất thường. Vì vậy, Cơ chế Ample Reserves sẽ phù hợp hơn với môi trường hiện tại. Ông cho rằng:

3. Cách Thức Hoạt Động Cụ Thể

Dưới đây là các chi tiết cụ thể mà Powell đưa ra trong bài phát biểu về Cơ chế Ample Reserves:

+ Ông cho biết hiện tại dự trữ đang ở khoảng $3 nghìn tỷ và tiền mặt ngoài lưu thông (currency in circulation) khoảng $2.4 nghìn tỷ.

+ Ông nhấn mạnh rằng biến động trong các Autonomous Factors (yếu tố tự động tác động tới mức cung dự trữ) như tài khoản kho bạc (TGA - Treasury General Account) hay dòng tiền của chính phủ có thể tạo ra thay đổi lớn trong lượng dự trữ mà Fed buộc phải đáp ứng.

Trong Cơ chế Ample Reserves, thay vì cố giảm dự trữ xuống rất thấp để tạo sự khan hiếm - từ đó ép lãi suất - Fed đặt lãi suất cho dự trữ ngân hàng và điều chỉnh lãi suất RRP để “neo” lãi suất thị trường quanh mức mục tiêu. Powell nói:

Nghĩa là ngay cả khi bảng cân đối của Fed mở rộng hoặc biến động, Fed vẫn có thể kiểm soát lãi suất chính sách nếu cơ chế này vẫn vận hành tốt.

Powell nói rằng Fed đang thu hẹp quy mô của Bảng cân đối (QT - Quantitative Tightening), nhưng “bình thường hóa” không có nghĩa là quay trở lại quy mô Bảng cân đối như trước đại dịch. Ông nói:

Ông cho biết kế hoạch dài hạn là dừng quá trình thu hẹp bảng cân đối khi dự trữ ở mức “somewhat above the level we judge consistent with ample reserve conditions.” Cụ thể:

Và trong phần trả lời câu hỏi (Q&A) ông thêm rằng “We’re not so far away now, but there’s a ways to go.”

Powell cảnh báo rằng nếu quyền của Fed trả lãi cho phần tiền dự trữ (IOR) hoặc cho các công cụ điều tiết thanh khoản khác bị mất đi, thì Fed có thể mất khả năng kiểm soát lãi suất chính sách. Ông nói:

Và hậu quả nếu mất kiểm soát:

4. Những lợi ích & rủi ro của cơ chế theo Powell

Lợi ích:

+ Cơ chế Ample Reserves giúp Fed duy trì ổn định thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, hệ thống thanh toán hoạt động thông suốt.

+ Kiểm soát lãi suất chính sách hiệu quả, bất chấp quy mô của Bảng cân đối hoặc biến động lớn trong thanh khoản hệ thống.

+ Hỗ trợ ổn định tài chính - giảm rủi ro từ việc ngân hàng thiếu thanh khoản hoặc thị trường repo bị căng thẳng.

Rủi ro & Lưu ý:

+ Powell thừa nhận rằng mặc dù cơ chế này đã hoạt động tốt, việc thu hẹp quy mô bảng cân đối (QT) và đưa dự trữ về mức “dồi dào nhưng không dư thừa quá mức” cần phải rất thận trọng. Ông nói rằng có “some signs” về việc thanh khoản đang được thắt lại - ví dụ repo rate có tăng nhẹ, có áp lực tạm thời vào các ngày cuối tháng hoặc cuối quý.

+ Nếu Fed hành động quá nhanh trong việc thu hẹp bảng cân đối hoặc để mức dự trữ thấp hơn “đủ” thì có thể tạo ra căng thẳng trong thị trường tiền tệ - repo, thanh khoản - và gián tiếp ảnh hưởng tới lãi suất dài hạn và khả năng kiểm soát chính sách.

+ Việc truyền thông và dự báo là rất quan trọng - Powell cho rằng với “hindsight” Fed có thể đã ngưng quá trình mua tài sản sớm hơn chút ở giai đoạn phục hồi hậu Covid.

5. Quan Điểm Của Tôi

Việc Fed hiện giữ Cơ chế Ample Reserves cho thấy thanh khoản ngân hàng vẫn tương đối dồi dào - điều này có thể hỗ trợ cho các hoạt động tín dụng, chi tiêu, đặc biệt nếu lãi suất bắt đầu giảm hoặc được duy trì ở mức trung tính.

Nhưng tại cùng thời điểm, Powell cảnh báo rằng việc thu hẹp bảng cân đối sắp bắt đầu trong vài tháng tới - điều này có thể khiến thanh khoản thị trường ngày càng “chặt lại” hơn so với thời điểm dồi dào trước đây.

Vì Cơ chế Ample reserves cho phép Fed kiểm soát lãi suất ngay cả khi quy mô Bảng cân đối lớn, điều này có nghĩa là quy mô bảng cân đối không còn là biến duy nhất phải quan sát - mà còn phải quan sát mức dự trữ vừa đủ và các điều kiện thanh khoản - nên việc đánh giá rủi ro lãi suất và thị trường cần bao gồm thanh khoản hệ thống.

Cuối cùng, nếu Fed sớm dừng QT và giữ dự trữ ở mức vừa đủ, điều đó có thể là tín hiệu cho nhà đầu tư rằng chính sách tiền tệ sẽ chuyển sang trạng thái nới lỏng hơn - có thể sẽ có các đợt cắt lãi suất - nhưng cũng đồng nghĩa với rủi ro lạm phát nếu chi tiêu/tín dụng tăng quá nhanh. Vậy nên, việc biết Fed vận hành theo Ample Reserves giúp chúng ta nắm bắt được hướng đi của thị trường: Nếu thanh khoản bắt đầu thắt chặt, có thể rủi ro thị trường ngắn hạn đang gia tăng; nếu ngược lại, có thể hỗ trợ cho tài sản rủi ro.