AI – "Hố đen" hút vốn của FPT?

Chấp nhận hy sinh biên lợi nhuận trong ngắn hạn, FPT đang rót hàng trăm triệu USD vào hạ tầng AI tại Việt Nam và Nhật Bản, coi đây là cái giá phải trả để thoát khỏi vai trò gia công, từng bước vươn lên làm chủ chuỗi giá trị công nghệ cao.

Trong phiên khai xuân Bính Ngọ, khi VN-Index bứt phá hơn 36 điểm, cổ phiếu FPT lại đi ngược dòng, giảm 1,9% về 94.500 đồng/cp. Đà điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh khối ngoại bán ròng liên tục 10 phiên, với tổng giá trị lên tới 4.000 tỷ đồng, cho thấy áp lực chốt lời và tâm lý thận trọng vẫn bao trùm nhóm cổ phiếu công nghệ.

Cùng thời điểm, sự xuất hiện của các mô hình AI thế hệ mới như DeepSeek hay Claude – với khả năng lập trình ngày càng hoàn thiện – làm dấy lên lo ngại rằng lợi thế cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp CNTT truyền thống có thể bị bào mòn. Tuy nhiên, nhìn sâu vào chiến lược đầu tư, FPT dường như đã chọn con đường khác: chấp nhận hy sinh lợi ích ngắn hạn để đặt nền móng dài hạn cho tham vọng làm chủ công nghệ AI.

Bên trong nhà máy AI của FPT. 

Bài toán chi phí và điểm hòa vốn của AI

Các báo cáo tài chính cho thấy FPT đang chi mạnh tay cho cả hạ tầng cứng lẫn nền tảng phần mềm. Tháng 4/2024, tập đoàn công bố khoản đầu tư 200 triệu USD cho FPT AI Factory – mô hình “nhà máy sản xuất năng lực AI”, sử dụng GPU H100 và H200 của Nvidia, hướng tới cung cấp năng lực tính toán hiệu năng cao thay vì chỉ là trung tâm dữ liệu truyền thống.

Song song đó, theo báo cáo cập nhật ngày 13/2 của Chứng khoán Vietcap, riêng năm 2025 FPT đã chi khoảng 20 triệu USD (tương đương 500 tỷ đồng) cho việc phát triển các nền tảng và mô hình AI nội bộ, và dự kiến tiếp tục tăng thêm khoảng 10% trong năm 2026.

Khoản đầu tư lớn nhất hiện nay nằm ở dự án AI Factory tại Nhật Bản, với tổng vốn dự kiến khoảng 200 triệu USD. Giai đoạn đầu vận hành khiến lợi nhuận hợp nhất chịu áp lực rõ rệt: dù lợi nhuận trước thuế mảng CNTT nước ngoài năm 2025 tăng 14,6%, biên lợi nhuận hợp nhất của tập đoàn gần như đi ngang do khoản lỗ ban đầu tại nhà máy AI Nhật Bản.

Dù vậy, lộ trình tài chính đã được FPT xác định khá rõ ràng. AI Factory tại Việt Nam đạt hiệu suất sử dụng 70–80% và hòa vốn từ tháng 12/2025, sau khi tạo ra hơn 111 tỷ tokens và tích hợp hơn 25 mô hình ngôn ngữ lớn chỉ trong 6 tháng vận hành. Với nhà máy tại Nhật, FPT kỳ vọng đạt điểm hòa vốn vào giữa năm 2026; khi áp lực chi phí giảm dần, biên lợi nhuận được dự báo sẽ cải thiện nhẹ.

Về hiệu quả đầu tư, ông Lê Hồng Việt – Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud – cho biết mỗi 1 USD đầu tư vào AI tạo sinh có thể mang lại hiệu quả gấp 3,7 lần. Thực tế, hơn 1.500 AI Agents đã giúp tự động hóa 46% khối lượng chăm sóc khách hàng và tăng 20% doanh thu qua kênh telesales.

AI bắt đầu tạo dòng tiền

Đến năm 2025, doanh thu từ dịch vụ AI và phân tích dữ liệu của FPT đạt khoảng 100 triệu USD, tăng hơn 35% so với cùng kỳ và chiếm 15,5% doanh thu mảng chuyển đổi số. Năng lực AI cũng giúp tập đoàn ký loạt hợp đồng quy mô lớn, từ thỏa thuận 30 triệu USD với một tập đoàn công nghiệp Đông Nam Á, đến hợp đồng 256 triệu USD trong lĩnh vực năng lượng và gói chuyển đổi số 100 triệu USD với khách hàng tại Mỹ.

Kết thúc năm tài chính 2025, FPT ghi nhận doanh thu 70.113 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 13.039 tỷ đồng – mức cao nhất lịch sử, dù chưa hoàn thành toàn bộ kế hoạch năm. Ban lãnh đạo khẳng định AI sẽ “định hình lại” chứ không thay thế dịch vụ CNTT, với trọng tâm là chiến lược “AI có chủ quyền” – tự chủ hạ tầng và dữ liệu, giảm phụ thuộc vào nền tảng ngoại.

Trong giai đoạn 2025–2030, FPT đặt mục tiêu xây dựng 5 nhà máy AI toàn cầu và đào tạo 500.000 nhân lực AI. Riêng tại Nhật Bản, tập đoàn hợp tác với Sumitomo và SBI Holdings để phát triển mô hình AI Factory bản địa hóa, phục vụ nhu cầu “Build Your Own AI” cho các doanh nghiệp sở tại.

“Ván cược” AI của FPT đang tiêu tốn hàng trăm triệu USD và tạo áp lực lên biên lợi nhuận trong ngắn hạn. Đổi lại, tập đoàn đang từng bước mở ra nguồn doanh thu mới tăng trưởng hai con số và củng cố vị thế hạ tầng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu – một cái giá không nhỏ, nhưng là lựa chọn chiến lược cho tham vọng dài hơi.