#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

72 giờ nghẹt thở ở Hormuz: Giá dầu “lật mặt”, 20.000 thủy thủ mắc kẹt giữa bão lửa

Chỉ trong chưa đầy 72 giờ, một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới đã liên tục rơi vào trạng thái “đóng – mở” chớp nhoáng, khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo. Giá dầu biến động mạnh, hàng vạn thủy thủ mắc kẹt, còn chuỗi cung ứng thì đứng trước nguy cơ đứt gãy nghiêm trọng.

Giá dầu “quay xe” chóng mặt

Diễn biến tại Eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu – đã ngay lập tức phản ánh lên thị trường hàng hóa.

Theo dữ liệu từ Bloomberg, giá dầu thô Brent có thời điểm tăng vọt 7,9%, chạm ngưỡng 97,5 USD/thùng, trong khi dầu WTI leo lên quanh mốc 90 USD/thùng. Đà tăng này đánh dấu cú đảo chiều mạnh so với phiên cuối tuần trước.

Trước đó, khi thông tin eo biển được “mở cửa hoàn toàn” xuất hiện, thị trường đã nhanh chóng phản ứng tích cực. Giá Brent từng lao dốc hơn 9% nhờ kỳ vọng dòng chảy năng lượng được khơi thông trở lại, giúp giảm áp lực chi phí cho kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, trạng thái lạc quan này chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Ngay sau đó, các biện pháp hạn chế hàng hải được tái áp dụng do lệnh phong tỏa cảng vẫn duy trì. Sự đảo chiều quá nhanh khiến giới đầu tư không kịp trở tay.

Theo Reuters, chỉ khoảng 8 tàu chở dầu và khí đốt kịp đi qua eo biển trong khoảng thời gian ngắn ngủi tuyến đường được mở vào sáng thứ Bảy, trước khi tiếp tục bị siết chặt trở lại.

Hàng vạn thủy thủ mắc kẹt, chi phí đội lên từng giờ

Không chỉ là câu chuyện của biểu đồ giá, tác động thực tế lên ngành vận tải biển đang ngày càng rõ nét.

Việc gián đoạn tại Eo biển Hormuz đã khiến khoảng 20.000 thủy thủ cùng hàng trăm tàu bị mắc kẹt trong khu vực Vịnh. Các tàu không thể tiếp tục hành trình, cũng không thể quay đầu, tạo nên một “nút thắt cổ chai” quy mô lớn.

Trong ngành logistics, mỗi ngày tàu nằm chờ đồng nghĩa với chi phí tăng cao: từ phí lưu bãi, thuê tàu đến bảo hiểm. Áp lực tài chính ngày càng lớn khiến nhiều hãng vận tải buộc phải trì hoãn hoặc hủy kế hoạch khai thác.

Tâm lý thận trọng càng gia tăng sau khi xuất hiện thông tin một tàu hàng bị chặn bắt tại Vịnh Oman khi cố vượt qua khu vực hạn chế. Dù thủy thủ đoàn an toàn, sự cố này đủ để làm chùn bước các chủ tàu trước rủi ro leo thang.

“Nút thắt” 30 tỷ USD và rủi ro bảo hiểm

Phía sau những gián đoạn là một bài toán tài chính quy mô lớn. Theo nguồn tin từ Reuters, việc giải phóng khoảng 30 tỷ USD doanh thu dầu khí bị phong tỏa đang là một phần trong các điều kiện để mở lại tuyến hàng hải.

Điều kiện then chốt được đặt ra là đảm bảo quyền tự do hàng hải tuyệt đối cho tàu thương mại. Tuy nhiên, phía Hoa Kỳ cho biết các biện pháp kiểm soát đối với tàu ra vào cảng vẫn sẽ được duy trì cho đến khi đạt được một thỏa thuận toàn diện.

Ngay cả khi các rào cản chính sách được tháo gỡ, thị trường vẫn phải đối mặt với một rủi ro lớn khác: an toàn hàng hải.

Nguy cơ từ thủy lôi đang trở thành nỗi ám ảnh với các hãng tàu và công ty bảo hiểm. Hải quân Mỹ cảnh báo mức độ đe dọa tại các tuyến phân luồng giao thông (TSS) – vốn được sử dụng từ thập niên 1970 – vẫn chưa thể xác định rõ ràng.

Ông Jakob Larsen, Giám đốc an ninh của BIMCO, nhận định các tuyến hàng hải hiện “cực kỳ rủi ro” và khuyến nghị doanh nghiệp cân nhắc tránh khu vực. Khi rủi ro chưa được định lượng, phí bảo hiểm chắc chắn sẽ duy trì ở mức cao, làm xói mòn lợi nhuận của hoạt động xuất nhập khẩu.

Biến số lớn nhất của kinh tế toàn cầu

Thị trường tài chính và thương mại quốc tế vốn rất nhạy cảm với bất ổn. Những gì diễn ra tại Eo biển Hormuz cho thấy chỉ một thay đổi nhỏ cũng có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên quy mô toàn cầu.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhận định: “Có nhiều cách để mở lại tuyến đường này, nhưng giải pháp tốt nhất vẫn là chấm dứt xung đột”.

Trong bối cảnh chưa có một thỏa thuận rõ ràng, eo biển chiến lược này sẽ tiếp tục là điểm nghẽn khó lường. Và cho đến khi dòng chảy thương mại thực sự được khơi thông an toàn, chi phí năng lượng và vận tải toàn cầu vẫn sẽ đứng trước nguy cơ bị định hình lại bởi chính “nút thắt” Hormuz.

Báo điện tử Dân Trí

72 giờ đóng - mở eo biển Hormuz: Giá dầu đảo chiều, chuỗi cung ứng nín thở