45.000 tỷ lỗ của EVN: Làm ăn kém, đừng bắt dân chịu

Đề xuất đưa khoản lỗ gần 45.000 tỷ của EVN vào giá điện đang vấp phải sự phản đối từ các chuyên gia và bộ, ngành. Họ cho rằng EVN phải tự chịu trách nhiệm cho các khoản lỗ do làm ăn kém hiệu quả thay vì bắt người dân gánh chịu, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc minh bạch hóa và tái cấu trúc ngành điện.

Đề xuất ‘gói’ gần 45.000 tỷ đồng lỗ của EVN vào giá điện đang châm ngòi tranh luận gay gắt. Không ít ý kiến từ giới chuyên gia và cơ quan quản lý đặt dấu hỏi về sự minh bạch, công bằng và trách nhiệm trong cách xử lý thua lỗ của doanh nghiệp nhà nước.

Đề xuất đưa khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vào giá điện đang trở thành một phép thử cho sự minh bạch. Loạt bộ, ngành và chuyên gia đồng loạt lên tiếng, đặt ra một câu hỏi cốt lõi: người dân có phải gánh hậu quả của những quyết định kinh doanh thiếu hiệu quả, hay EVN phải tự chịu trách nhiệm?

Bộ Tài chính và Bộ Quốc phòng yêu cầu EVN phải tách bạch các khoản lỗ, phân định rõ đâu là chi phí hoạt động cốt lõi, đâu là chi phí an sinh xã hội hoặc thậm chí là đầu tư ngoài ngành. Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI) cảnh báo nếu việc tính toán chi phí không minh bạch, niềm tin của dư luận sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Mối lo lắng của các chuyên gia

Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn nhiều thách thức, các chuyên gia lo ngại việc tăng giá điện sẽ là "cú sốc" không cần thiết. TS. Nguyễn Quốc Việt, Trường ĐH Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng đây chưa phải là thời điểm phù hợp để tính thêm các khoản lỗ cũ vào giá điện. Nếu giá điện tăng, không chỉ chi phí đầu vào của doanh nghiệp bị đẩy lên cao, mà còn tạo áp lực lên tỷ giá, ảnh hưởng đến ổn định vĩ mô.

TS. Hà Đăng Sơn cũng kiến nghị EVN phải báo cáo chi tiết về cấu thành các khoản lỗ. "Nếu lấy báo cáo đã được kiểm toán làm căn cứ thì sẽ thiếu tính minh bạch", ông Sơn nói.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá, thẳng thắn: "Nếu do chủ quan của doanh nghiệp làm ăn yếu kém, gây ra giá không bù được chi phí thì doanh nghiệp tự chịu". Quan điểm này nhấn mạnh rằng nguyên tắc thị trường cần được tôn trọng, trừ khi có sự can thiệp của Nhà nước vì lợi ích kinh tế - xã hội.

Bài toán quản trị và tầm nhìn bền vững

Tuy nhiên, việc giải quyết khoản lỗ khổng lồ này không chỉ là trách nhiệm của EVN. Các chuyên gia cho rằng cần một giải pháp đồng bộ và bền vững. EVN cần tái cấu trúc mạnh mẽ, cắt giảm chi phí không cần thiết, nâng cao hiệu quả quản trị. Đồng thời, Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để hạn chế việc giá điện tăng quá cao.

Việc đa dạng hóa nguồn năng lượng, đặc biệt là thúc đẩy điện gió, điện mặt trời, sẽ giúp giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch và giảm áp lực lên giá điện. Cùng với đó, việc công khai, minh bạch thông tin và có một lộ trình điều chỉnh giá điện hợp lý, giãn dần qua nhiều năm, sẽ là chìa khóa để xử lý bài toán này một cách công bằng và tránh gây ra những hệ lụy tiêu cực cho nền kinh tế.