31.000 tỷ USD đổi chủ toàn cầu, Việt Nam bước vào tâm điểm cuộc chuyển giao tài sản?

Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động nhất của quá trình chuyển giao tài sản giữa các thế hệ, trong bối cảnh số lượng người siêu giàu tăng nhanh hàng đầu thế giới. Đây không chỉ là câu chuyện thừa kế, mà còn là bài toán sống còn về bảo toàn, phát triển và chuyển tiếp gia sản trong kỷ nguyên mới.

Việt Nam bước vào “điểm nóng” của làn sóng chuyển giao tài sản

Thế giới đang chứng kiến một trong những cuộc dịch chuyển tài sản lớn nhất lịch sử, thường được gọi là The Great Wealth Transfer – cuộc đại chuyển giao tài sản từ thế hệ Baby Boomers sang Millennials và Gen Z.

Theo ông Nguyễn Kỳ Minh, Kinh tế trưởng Công ty CP Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS), khoảng 31.000 tỷ USD tài sản toàn cầu sẽ được chuyển giao trong vòng 10 năm tới, tính đến năm 2035, chỉ riêng trong nhóm cá nhân sở hữu tài sản trên 5 triệu USD.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Nhiều gia đình giàu có, đặc biệt là các tập đoàn gia đình lớn, đã bước vào giai đoạn chuyển giao quyền lực và tài sản cho thế hệ kế cận.

“Việt Nam đang ở giai đoạn nóng nhất của quá trình này”, ông Minh nhận định.

Số người siêu giàu tăng 10-15% mỗi năm

Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy nhu cầu quản lý tài sản tại Việt Nam là tốc độ gia tăng nhanh chóng của tầng lớp siêu giàu.

Theo ông Minh, số lượng cá nhân siêu giàu (UHNWI) tại Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ 10-15% mỗi năm, thuộc nhóm cao nhất thế giới. Điều này kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về các dịch vụ quản lý tài sản chuyên nghiệp, hoạch định thừa kế và bảo toàn gia sản.

Đặc biệt, sau nhiều thập kỷ tích lũy, thế hệ doanh nhân đầu tiên của thời kỳ đổi mới đang bước vào độ tuổi nghỉ hưu. Điều này khiến câu chuyện chuyển giao tài sản trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Thách thức lớn nhất: Tài sản nhiều nhưng khó chia

Khác với các nước phát triển, nơi tài sản thường được phân bổ đa dạng qua các công cụ tài chính, phần lớn tài sản của giới giàu Việt Nam hiện vẫn tập trung vào: Bất động sản, Cổ phần doanh nghiệp gia đình, Tài sản hữu hình có giá trị lớn.

Đây là những loại tài sản có giá trị cao nhưng lại khó phân chia, thanh khoản hạn chế và dễ phát sinh tranh chấp.

Một khu đất lớn, một dự án dở dang hay cổ phần kiểm soát trong doanh nghiệp gia đình đều là những tài sản không dễ chia đều mà vẫn bảo toàn giá trị.

“Lệch pha” giữa F1 và F2

Một trong những thách thức lớn nhất của quá trình chuyển giao là sự khác biệt về tư duy giữa các thế hệ.

Nếu thế hệ F1 ưu tiên tài sản truyền thống như đất đai, vàng và doanh nghiệp cốt lõi, thì thế hệ F2, F3 lại có xu hướng quan tâm nhiều hơn tới: Công nghệ, Trí tuệ nhân tạo (AI), Tài sản số, Đầu tư toàn cầu, ESG và đầu tư bền vững.

Sự khác biệt này có thể tạo ra khoảng cách lớn trong chiến lược quản lý và phát triển tài sản.

70% thất bại không đến từ đầu tư

Theo kinh nghiệm quốc tế, khoảng 70% các vụ chuyển giao tài sản thất bại không phải do đầu tư thua lỗ, mà xuất phát từ: Đổ vỡ trong giao tiếp gia đình, Thiếu chuẩn bị cho người thừa kế, Xung đột quyền lợi, Người kế thừa thiếu kỹ năng quản trị.

Đây cũng là lý do câu nói “Không ai giàu ba họ” vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay.

Việt Nam vẫn thiếu hành lang pháp lý hoàn chỉnh

Một điểm nghẽn lớn hiện nay là hệ thống pháp lý cho quản lý và chuyển giao tài sản vẫn chưa hoàn thiện.

Các công cụ phổ biến tại các trung tâm tài chính quốc tế như: Quỹ tín thác (Trust), Family Office, Cấu trúc bảo toàn tài sản đa thế hệ vẫn còn khá mới tại Việt Nam.

Việc chưa có Luật Tín thác hoàn chỉnh khiến nhiều gia đình gặp khó khăn trong việc bảo vệ tài sản khỏi các rủi ro như: Ly hôn, Nợ nần kinh doanh, Tranh chấp thừa kế, Rủi ro pháp lý xuyên biên giới, Tài sản số mở ra cơ hội mới.

Từ tháng 1/2026, Việt Nam bắt đầu triển khai khung pháp lý cho tài sản số và cơ chế thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.

Đây được xem là bước tiến quan trọng, đặc biệt phù hợp với thế hệ F2 và F3 – những người có xu hướng ưu tiên công nghệ, tính thanh khoản và các kênh đầu tư mới.

Giải pháp: Chuẩn bị từ sớm

Theo ông Nguyễn Kỳ Minh, cách tốt nhất để đảm bảo chuyển giao thành công là cho thế hệ kế cận làm quen với quản lý tài sản từ sớm.

Ngay từ tuổi trưởng thành, con cái nên được: Tiếp cận với kiến thức tài chính, Quản lý một khoản vốn nhất định, Tập ra quyết định đầu tư, Học cách cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.

Việc này giúp họ xây dựng năng lực quản trị trước khi tiếp quản khối tài sản lớn trong tương lai.

Family Office sẽ là xu hướng tất yếu

Trong bối cảnh tài sản gia đình ngày càng lớn và phức tạp, mô hình Family Office được dự báo sẽ trở thành xu hướng tại Việt Nam.

Đây là mô hình cung cấp các dịch vụ toàn diện như: Hoạch định thừa kế, Quản lý danh mục đa tài sản, Tư vấn cấu trúc doanh nghiệp gia đình, Tối ưu hóa dòng tiền, Bảo toàn quyền kiểm soát doanh nghiệp.

Với sự phát triển nhanh của tầng lớp giàu có, nhu cầu về các giải pháp quản lý tài sản chuyên sâu được dự báo sẽ bùng nổ trong những năm tới.

Cuộc đua giữ gìn gia sản mới chỉ bắt đầu

Chuyển giao tài sản chưa bao giờ chỉ là việc “trao tiền” hay “sang tên” tài sản. Đây là quá trình chuyển giao cả tri thức, giá trị, tầm nhìn và trách nhiệm.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn nóng nhất của làn sóng chuyển giao tài sản, những gia đình chuẩn bị sớm sẽ có lợi thế lớn trong việc bảo toàn và phát triển gia sản qua nhiều thế hệ.

Bởi cuối cùng, giữ được tiền đã khó, giữ được gia sản qua nhiều thế hệ còn khó hơn rất nhiều.