3 nguyên nhân khiến Việt Nam bất ngờ nhập siêu gần 14 tỷ USD

Sau gần một thập kỷ xuất siêu liên tiếp, Việt Nam đã chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026. Theo số liệu từ Cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong tháng 5 đạt 99,07 tỷ USD, tăng 3,2% so với tháng trước và 25,8% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 19,5% và nhập khẩu tăng 30,8%.

Kim ngạch xuất khẩu tháng 5 đạt 46,93 tỷ USD, tăng 2,1% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước. Về nhập khẩu, tháng 5 đạt 52,14 tỷ USD, tăng 4,3% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng, nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước.

Theo TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, có 3 nguyên nhân chính dẫn đến nhập siêu tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm 2026:

1. Doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên nhiên liệu đầu vào để tích trữ trong bối cảnh rủi ro gia tăng.

2. Nhiều mặt hàng nhập khẩu, đặc biệt là năng lượng, phân bón, linh kiện điện tử và trang thiết bị sản xuất, có giá tăng.

3. Cấu trúc nền kinh tế chủ yếu dựa vào doanh nghiệp FDI, với kim ngạch xuất khẩu của khối này chiếm 80% tổng kim ngạch xuất khẩu và 72% tổng kim ngạch nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm 2026.

Việc này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực, tận dụng tốt hơn các FTA và tăng tỷ lệ nội địa hóa.