25 năm ở Hà Nội để đổi đời, giờ tôi chỉ đổi lại... lá phổi đen vì bụi!

25 năm trước, tôi chọn Hà Nội để đổi đời. Giờ có nhà, có tiền, có vị trí công việc tốt… nhưng cả gia đình phải sống trong bầu không khí đặc quánh bụi mịn. Chút không khí sạch để thở cũng trở thành xa xỉ.

Năm 2000, tôi khăn gói rời quê lên Hà Nội nhập học. Chàng trai tỉnh lẻ 18 tuổi bị chinh phục hoàn toàn bởi vẻ đẹp của thành phố nghìn năm văn hiến: hồ Gươm xanh, gió hồ Trúc Bạch mát lộng, phố phường vừa cổ kính vừa hiện đại.

Hà Nội khi ấy chưa trong lành như quê nhưng vẫn có bầu trời xanh và những buổi tối lang thang Tràng Tiền, vẫn có những buổi chiều ngồi bên hồ nhìn nắng phủ vòm cây.

Tôi đã tự hứa với mình: không thể rời mảnh đất này. Ở lại Hà Nội đồng nghĩa với một tương lai đủ đầy, văn minh, chất lượng sống cao hơn cho bản thân và cho cả thế hệ sau.

25 năm miệt mài bám trụ

Tôi học, đi làm, phấn đấu như chưa bao giờ ngừng lại. Rồi tôi có công việc tốt, thu nhập khá, vợ con đủ đầy. Chúng tôi mua được căn chung cư cao cấp, chọn tầng 28 để “được nhìn bầu trời mỗi sớm mai”. Đó từng là ước mơ lớn nhất của tôi.

Thế nhưng, khi đã có nhà, có tiền, có tất cả thứ mình nỗ lực dành được… tôi lại sống trong một thực tế hoàn toàn khác: mở cửa ra chỉ thấy màu xám đặc quánh của bụi mịn.

Buổi tối 7/12, Hà Nội đứng đầu thế giới về ô nhiễm không khí. PM2.5 vượt ngưỡng của WHO tới 35 lần. Nhưng chẳng cần số liệu, ai sống ở Hà Nội cũng tự cảm nhận được.

Không khí bẩn đến mức… sống sang là đi tìm chỗ để thở

Ở tầng 28, mỗi sáng thức dậy, cảnh đầu tiên tôi nhìn thấy không phải bầu trời mà là làn sương đục như cháo loãng. Ra đường mà quên khẩu trang là mắt cay rát, họng đau buốt.

Những cụ già vẫn phải ra công viên tập thể dục giữa bầu không khí đặc bụi – vì nếu không vận động, làm sao sống khoẻ? Con nít vẫn phải đi học – dù mỗi hơi thở là thêm một lần đưa bụi mịn vào phổi.

Giờ đây, sống sang ở Hà Nội lại đồng nghĩa với việc: mua được nhà ngoại ô để “tránh ô nhiễm cuối tuần”, hoặc có điều kiện đi nghỉ dưỡng ở những nơi còn không khí sạch để… thở.

Có tiền nhưng không có nổi một bầu không khí tử tế

Nhà tôi có 3 phòng, tôi đặt 3 máy lọc không khí. Mỗi tuần thay màng lọc, nhìn lớp bụi dày phủ đen tôi rùng mình nghĩ: lá phổi của mình liệu còn sạch hơn được không?

Dù cẩn thận đến đâu, hai con tôi vẫn viêm họng, vợ tôi bị viêm mũi dị ứng triền miên. Còn tôi, sức khỏe vốn tốt, giờ mỗi ngày đi làm về là mệt rã rời, đau đầu, khó thở, kiệt năng lượng.

Đây có phải là “chất lượng cuộc sống cao” mà tôi đã phấn đấu suốt 25 năm để đạt tới?

Có phải tôi đã chọn sai?

Nhìn lại quê nhà – nơi vẫn còn không khí trong lành, nhịp sống nhẹ nhàng, vật chất không thua kém bao nhiêu sau hơn 20 năm kinh tế đi lên – tôi chợt nhận ra:

Có khi, cuộc sống mà tôi tìm kiếm ở Hà Nội, người thân tôi đã có sẵn ở quê từ lâu.

Và sau khi con út đỗ đại học, tôi đang nghiêm túc nghĩ đến lựa chọn mà 20 năm trước tôi chưa từng dám tưởng tượng: Bỏ phố về quê – để được hít một hơi thở trong lành.