#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

2 triệu USD cho một lần qua Hormuz?

Một "cơ chế chủ quyền mới" vừa lộ diện tại eo biển Hormuz với mức phí lên tới 2 triệu USD cho mỗi lượt tàu chở dầu. Trong khi Tehran khẳng định đây là biện pháp kiểm soát lãnh thổ, thế giới lại đang chứng kiến một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất kể từ thập niên 1940, khi "yết hầu" vận tải này bị bóp nghẹt bởi cả áp lực tài chính lẫn căng thẳng quân sự.

Một đề xuất thu phí lên tới 2 triệu USD cho mỗi tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz đang khiến thị trường toàn cầu dậy sóng. Tín hiệu này không chỉ mang tính tài chính, mà còn cho thấy cách tiếp cận mới: kiểm soát địa chính trị được chuyển hóa thành chi phí cụ thể trên từng chuyến hàng.

Một số quan chức Iran gọi đây là “cơ chế chủ quyền”, trong khi vẫn khẳng định tuyến đường chưa bị đóng với các quốc gia không vi phạm. Trên thực tế, một hành lang “an toàn” vẫn tồn tại, nhưng đi kèm là cái giá rất cao. Nhiều nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Trung Quốc, Ấn Độ hay Malaysia buộc phải đàm phán để duy trì dòng chảy.

Diễn biến ngoài thực địa lại cho thấy bức tranh kém lạc quan hơn. Lưu lượng tàu qua Hormuz giảm mạnh, nhiều tàu phải chuyển hướng, kéo theo chi phí vận tải và bảo hiểm tăng vọt. Khi dòng chảy bị co hẹp, thị trường năng lượng lập tức phản ứng: nguồn cung hụt nhanh, giá biến động mạnh, tâm lý phòng thủ lan rộng.

Niềm tin lâu nay rằng Hormuz “quá quan trọng để bị gián đoạn” đang lung lay. Tuyến hàng hải này vốn là điểm tựa của an ninh năng lượng toàn cầu suốt nhiều thập kỷ, nhưng thực tế địa lý cho thấy nó cũng dễ bị bóp nghẹt hơn tưởng tượng. Chỉ cần một biến số chính trị, toàn bộ chuỗi cung ứng có thể chao đảo.

Hệ lụy kinh tế đã hiện rõ. Sản lượng dầu sụt giảm mạnh chỉ trong thời gian ngắn, trong khi thị trường khí đốt cũng chịu cú sốc lớn. Các ngành phụ thuộc năng lượng như hóa dầu, phân bón và sản xuất công nghiệp đứng trước áp lực chi phí tăng đột biến, kéo theo nguy cơ lan sang giá lương thực và lạm phát.

Sự tắc nghẽn tại Hormuz còn phơi bày điểm yếu cốt lõi của kinh tế toàn cầu: phụ thuộc quá lớn vào một số “nút thắt” địa lý. Sau các cú sốc từ đại dịch và gián đoạn kênh đào, lần này đến lượt tuyến năng lượng quan trọng nhất thế giới trở thành tâm điểm rủi ro.

Hàng trăm tàu chở dầu mắc kẹt, hàng trăm tàu khác phải chờ đợi, tạo áp lực dồn nén lên toàn bộ hệ thống vận tải. Trong bối cảnh đó, chi phí logistics tăng cao không chỉ ăn mòn lợi nhuận doanh nghiệp mà còn tái định hình dòng chảy thương mại.

Về dài hạn, động thái “ra giá” tại Hormuz có thể mở ra tiền lệ mới: quyền kiểm soát các tuyến vận tải chiến lược sẽ ngày càng gắn chặt với lợi ích kinh tế trực tiếp. Với nhà đầu tư, rủi ro không còn nằm ở biến động giá đơn thuần, mà ở khả năng những “điểm nghẽn” bất ngờ trở thành công cụ định hình thị trường.