2.300 tỷ USD đổ vào công nghệ xanh: Kỷ lục lịch sử nhưng vẫn “muối bỏ bể” cho Net Zero

Dòng vốn toàn cầu dành cho công nghệ xanh và chuyển dịch năng lượng vừa lập kỷ lục mới, đạt 2.300 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo con số này vẫn còn cách rất xa mức cần thiết để thế giới đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào giữa thế kỷ.

Theo báo cáo mới nhất của BloombergNEF (BNEF) và PV Tech, tổng đầu tư cho quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu trong năm qua đã tăng hơn 8% so với năm trước, chạm mốc 2.300 tỷ USD (tương đương khoảng 57,5 triệu tỷ đồng). Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận, phản ánh sự dịch chuyển ngày càng rõ nét của dòng vốn quốc tế sang các lĩnh vực thân thiện với môi trường.

Khi dòng tiền tìm nơi “trú ẩn” xanh

Cơ cấu dòng vốn cho thấy nhà đầu tư đang ưu tiên những lĩnh vực đã trưởng thành, có mô hình kinh doanh ổn định và khả năng sinh lời rõ ràng. Trong tổng số 2.300 tỷ USD, khoảng 1.200 tỷ USD được rót vào năng lượng tái tạo và hệ thống lưới điện – hai trụ cột nền tảng của quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Đáng chú ý, lĩnh vực giao thông điện hóa, bao gồm xe điện và hạ tầng trạm sạc, đã vươn lên trở thành “ngôi sao” của năm khi thu hút tới 893 tỷ USD, nhờ nhu cầu tăng mạnh tại châu Á và châu Âu. Điều này cho thấy xu hướng chuyển sang phương tiện xanh không còn dừng ở khẩu hiệu, mà đã trở thành một cuộc đua thực sự về dòng vốn.

Ông Albert Cheung, Phó Tổng giám đốc điều hành BloombergNEF, nhận định quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang thể hiện sự bền bỉ đáng kể. Việc các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng càng làm gia tăng nhu cầu về nguồn điện sạch, mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng xanh.

Bản đồ quyền lực năng lượng mới

Xét theo khu vực, châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục là “công xưởng xanh” của thế giới khi chiếm gần một nửa tổng chi tiêu toàn cầu cho chuyển dịch năng lượng. Trung Quốc vẫn dẫn đầu với khoản đầu tư khoảng 800 tỷ USD, tương đương 34% tổng đầu tư toàn cầu, dù con số này có giảm nhẹ do điều chỉnh chính sách trong nước.

Mỹ đứng thứ hai với 378 tỷ USD, tăng 3,5% so với năm trước. Đáng chú ý, mức tăng này diễn ra trong bối cảnh môi trường chính sách đối với công nghệ sạch tại Washington có nhiều thay đổi. Điều đó cho thấy động lực thị trường và nhu cầu thực tế đang đóng vai trò ngày càng lớn, vượt lên trên các yếu tố chính sách ngắn hạn.

Một điểm sáng khác là Ấn Độ, khi quốc gia này vượt Pháp để lọt vào top 5 thị trường đầu tư năng lượng sạch lớn nhất thế giới, với mức tăng trưởng lên tới 15%, đạt 68 tỷ USD trong năm qua.

Nghịch lý của kỷ lục: Nhiều nhưng vẫn chưa đủ

Dù con số 2.300 tỷ USD gây ấn tượng mạnh, nhưng dưới góc nhìn ESG, bức tranh vẫn còn nhiều gam màu xám. Năm 2025 là lần đầu tiên kể từ 2019, tốc độ tăng trưởng đầu tư cho chuyển dịch năng lượng chỉ đạt mức một chữ số, cho thấy dấu hiệu chững lại.

Quan trọng hơn, để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, BloombergNEF ước tính thế giới cần đầu tư khoảng 5.200 tỷ USD mỗi năm trong suốt thập kỷ này. Như vậy, dòng vốn hiện tại mới chỉ đáp ứng chưa đến một nửa nhu cầu thực tế.

Một số lĩnh vực từng được kỳ vọng cao như hydro xanh hay điện hạt nhân ghi nhận sự sụt giảm đầu tư. Ngay cả năng lượng tái tạo cũng giảm 9,5% do thị trường Trung Quốc chững lại. Ngược lại, đầu tư vào pin lưu trữ – “trái tim” của hệ thống năng lượng mới – lại tăng mạnh, vượt cả đầu tư vào kim loại pin và điện mặt trời.

Hàm ý cho doanh nghiệp Việt Nam

Xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu cho thấy trọng tâm đầu tư đang nghiêng về hạ tầng lưới điện và lưu trữ năng lượng. Với các doanh nghiệp Việt Nam theo đuổi chiến lược ESG, điều này hàm ý rằng quá trình “xanh hóa” không thể chỉ dừng ở việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà, mà cần hướng tới các giải pháp tối ưu hóa và lưu trữ năng lượng tổng thể.

Đáng chú ý, đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch toàn cầu đã giảm lần đầu tiên kể từ năm 2020, cho thấy dòng vốn dành cho các dự án “nâu” đang ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính hình ảnh, mà đang trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững.