10 ngày dựng xong một khối nhà, chịu động đất cấp 8: Mô hình nhà xã hội trên nóc tàu điện gây tranh cãi của ông Đường ‘bia’

Một mô hình hạ tầng – nhà ở hoàn toàn mới vừa được giới thiệu tại Hà Nội đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận khi đề xuất xây dựng hàng chục nghìn căn nhà ở xã hội ngay trên nóc tuyến đường sắt đô thị. Với những con số về thời gian thi công, chi phí đầu tư và hiệu quả kinh tế được công bố, mô hình này được đánh giá là chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam, thậm chí trên thế giới.

Mô hình “4 tầng trên một trục” lần đầu xuất hiện tại Việt Nam

Ngày 11/12/2025, Công ty TNHH Thương binh nặng Hòa Bình công bố kết quả thử tải mô hình “Đường cao tốc và đường sắt đô thị tích hợp đa tầng” tại Vĩnh Hưng (Hà Nội). Đây là mô hình hạ tầng đô thị kết hợp đồng thời đường giao thông, đường sắt đô thị, không gian thương mại và nhà ở xã hội trên cùng một kết cấu.

Theo thiết kế, công trình được tổ chức theo cấu trúc nhiều tầng:

Điểm đặc biệt nhất của mô hình là nhà ở xã hội được đặt trực tiếp phía trên tuyến đường sắt đô thị, một giải pháp mà theo doanh nghiệp, có thể giúp giải quyết đồng thời bài toán thiếu nhà ở và thiếu quỹ đất đô thị.

Thi công 10 ngày, chịu động đất cấp 8

Theo ông Nguyễn Hữu Đường – Chủ tịch Tập đoàn Hòa Bình (thường được gọi là ông Đường “bia”), mô hình thử nghiệm có chiều dài 31m, rộng 21m, được thi công – lắp ghép – đổ bê tông và thử tải chỉ trong vòng 10 ngày, với tối đa 50 nhân công.

Kết quả kiểm định do Trung tâm Khoa học Công nghệ và Tư vấn Đầu tư (ĐH Bách khoa Đà Nẵng) thực hiện cho thấy, kết cấu công trình có khả năng:

Ở cấu hình 2 làn đường sắt và 2 làn xe cơ giới, độ võng đo được chỉ khoảng 0,5 mm, trong khi khả năng chịu lực và động đất vẫn được đảm bảo. Tuổi thọ công trình được tính toán trên 150 năm, cao hơn tiêu chuẩn 100 năm hiện hành.

100.000 căn nhà xã hội, giá từ hơn 1 tỷ đồng/căn

Trên cơ sở kết quả thử nghiệm, doanh nghiệp đề xuất thí điểm mô hình này trên tuyến đường từ Trung tâm Hội nghị Quốc gia đến Láng – Hòa Lạc, dài khoảng 32 km, với dải phân cách rộng 20 m.

Theo tính toán, nếu triển khai mô hình tích hợp, tuyến đường này có thể tạo ra quỹ nhà ở xã hội từ 60.000 đến 100.000 căn, với giá bán dự kiến khoảng 25 triệu đồng/m². Trong đó, chi phí xây dựng chỉ khoảng 12 triệu đồng/m², phần chênh lệch được dùng để bù đắp chi phí đầu tư tuyến đường.

Như vậy, mỗi căn hộ nhỏ nhất có giá chỉ hơn 1 tỷ đồng – mức giá được cho là “khó tin” trong bối cảnh giá nhà tại Hà Nội liên tục leo thang.

Doanh nghiệp cho rằng, với phương án này, Nhà nước không phải bỏ ngân sách đầu tư, thậm chí còn có thể thu về khoảng 3.000 tỷ đồng tiền VAT từ hoạt động bán nhà ở xã hội. Thời gian thi công toàn tuyến cũng được rút ngắn từ 5–7 năm xuống còn khoảng 1 năm.

“Không cần giải phóng mặt bằng, giảm áp lực hạ tầng”

Một trong những luận điểm chính của ông Nguyễn Hữu Đường là mô hình này cho phép phát triển nhà ở mà không cần giải phóng mặt bằng quy mô lớn, bởi toàn bộ hạ tầng giao thông và nhà ở đều nằm trên cùng một trục.

Theo ông Đường, việc đặt nhà ở ngay trên tuyến đường sắt đô thị giúp cư dân giảm nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân, từ đó giảm ùn tắc và ô nhiễm không khí. Các tiện ích như trường học, y tế, thương mại cũng được tích hợp ngay trong công trình, hạn chế áp lực lên hạ tầng đô thị xung quanh.

“Nếu áp dụng mô hình này, Hà Nội và TP.HCM có thể hoàn thành toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị trong vòng 3 năm, đồng thời xây dựng hàng nghìn km đường cao tốc mà không phải giải phóng mặt bằng lớn”, ông Đường nhận định.

Đề xuất thí điểm và những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Sau thử nghiệm, doanh nghiệp cho biết sẽ gửi văn bản đề xuất thí điểm mô hình tới Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trước đó, vào tháng 3/2025, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chủ trì cuộc làm việc với Công ty Hòa Bình và các bộ, ngành liên quan về công nghệ cầu bản rỗng trên cọc bê tông cường độ cao (PRC V+), nền tảng kỹ thuật của mô hình này.

Dù được đánh giá là táo bạo và giàu tiềm năng, mô hình nhà ở xã hội trên nóc tàu điện vẫn đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng triển khai thực tế, tác động lâu dài tới quy hoạch đô thị, an toàn vận hành và quản lý dân cư. Đây cũng là những vấn đề cần được các cơ quan chức năng, chuyên gia độc lập và xã hội tiếp tục xem xét, đánh giá một cách toàn diện trước khi nhân rộng.