10% chưa phải điểm dừng?

Dù mức thuế 10% vừa có hiệu lực, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu nâng lên 15%, trong bối cảnh pháp lý còn chồng chéo và chính sách thuế quan liên tục điều chỉnh, làm gia tăng bất ổn cho doanh nghiệp và đối tác thương mại toàn cầu.

Ngay sau khi mức thuế 10% chính thức có hiệu lực, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu nâng lên 15%, khơi lại lo ngại về một chu kỳ leo thang thuế quan mới với hệ lụy lan rộng.

Ngày 24/2 (giờ địa phương), một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền Mỹ đang xúc tiến kế hoạch nâng thuế nhập khẩu lên 15% đối với hàng hóa nước ngoài, dù mức 10% chỉ vừa chính thức có hiệu lực trong ngày. Theo vị này, Donald Trump “không thay đổi quan điểm” về việc áp mức thuế 15% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, song thời điểm triển khai vẫn chưa được xác định, theo Reuters.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ vừa bác bỏ các mức thuế diện rộng mà ông Trump từng áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977. Để thay thế, Nhà Trắng đã ký sắc lệnh áp thuế 10% trong thời hạn 150 ngày, đồng thời phát tín hiệu có thể tiếp tục nâng lên 15%.

Tối 23/2, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) thông báo bắt đầu thu thuế 10%, ngoại trừ các mặt hàng được miễn trừ. Tuy nhiên, CBP khẳng định chỉ có thể thực thi những sắc lệnh đã được ký ban hành. Tính đến thời điểm này, chưa có văn bản chính thức nào cho phép nâng thuế lên 15%.

Những diễn biến chồng chéo tiếp tục làm gia tăng bất ổn chính sách, trong bối cảnh thuế quan dưới thời ông Trump liên tục thay đổi. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, nhiều doanh nghiệp đã đệ đơn lên tòa án liên bang, yêu cầu thực thi quyết định và khởi động quy trình hoàn trả các khoản thuế từng thu theo IEEPA.

Theo ước tính từ mô hình ngân sách Penn–Wharton, tổng số tiền có thể phải hoàn trả lên tới 175 tỷ USD. Trung tâm Tư pháp Tự do cho biết đã chính thức yêu cầu chính phủ hoàn thuế kèm lãi suất.

Chính sách thuế của Mỹ cũng làm dấy lên quan ngại từ các đối tác thương mại, trong đó có Liên minh châu Âu. Trước đó, Washington và Brussels từng đạt thỏa thuận với mức thuế 15%. Việc Mỹ tạm thời áp mức 10% được cho là có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa châu Âu. Dù EU được trấn an rằng Mỹ sẽ tôn trọng thỏa thuận, giới chức khối này vẫn theo dõi sát các bước đi tiếp theo.

Trong khi đó, Trung Quốc kêu gọi Mỹ chấm dứt các biện pháp áp thuế đơn phương và bày tỏ sẵn sàng nối lại đàm phán.

Ngân hàng Deutsche Bank nhận định định hướng tiếp theo của chính sách thuế quan có thể được ông Trump làm rõ trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang tối 24/2. Các nhà phân tích của ngân hàng này cũng cho rằng, sau phán quyết của Tòa án Tối cao, mức thuế có khả năng được điều chỉnh giảm trong năm nay.